Zdrowie z pól, łąk i lasów - dziurawiec zwyczajny, a jednak nadzwyczajny

Ziele św. Jana, świętojańskie ziele – bo zakwita ok. 24 czerwca. A że w tym roku wszystko jest opóźnione  dziurawiec – bo o nim mowa – dopiero teraz nadrabia kwitnienie. Jakie znamy inne nazwy dziurawca? Jest ich sporo. Krewka, krew Matki Bożej, krew Pana Jezusa, krzyżowe ziele, dzwoneczki, dzwoniec, dzwonek, dzwonek czerwony, dzwonki Panny Maryi,  boża krewka, przestrzelon i jeszcze wiele innych. Jak można zauważyć, sporo nazw odnosi się do koloru… czerwonego. Dlaczego, skoro kwiaty dziurawca są żółte?  Gdy rozetrzemy kwiaty w palcach, wydzielają sok koloru krwistoczerwonego. 

Ściąga z anatomii - kręgosłup

anatoma - kręgosłup

Budowa i funkcje kręgosłupa


kręgosłup – columna vertebralis

  1. Funkcje kręgosłupa
  2. Podział
  3. Krzywizny kręgosłupa
  4. Budowa kręgu
  5. Charakterystyka poszczególnych odcinków

1. Funkcje kręgosłupa:

  • podpora
  • kształtuje strukturę, postawę (wyprostną)
  • aparat ruchowy
  • ochronna - (chroni rdzeń – ośrodkowy układ nerwowy)
  • jak innych kości – krwiotwórcza, magazynująca

2. Podział

  • składa się z 34-35 kręgów
  • kształtem przypomina literę S
  • dzieli się na odcinki:
    • KRĘGI SZYJNE C cervicales  7
    • KRĘGI PIERSIOWE Th thoracicae  12
    • KRĘGI LĘDŹWIOWE  L lumbales  5
    • KRĘGI KRZYŻOWE  S sacrum  5
    • KRĘGI GUZICZNE od 4 do 5 (kość ogonowa)

źródło: Peter Abrahams "Atlas anatomii"

3. Krzywizny kręgosłupa:

  • LORDOZA jest to krzywizna skierowana wypukłością ku przodowi, w odcinku szyjnym i lędźwiowym
  • KIFOZA – krzywizna skierowana ku tyłowi, w odcinku piersiowym i krzyżowo-guzicznym
  • SKOLIOZA – boczne skrzywienie kręgosłupa
  • Kręgosłup noworodka posiada dwie krzywizny (obie wypukłe ku tyłowi)
    • grzbietową
    • krzyżowo – guziczną
  • W okresie kiedy dziecko zaczyna pionizować główkę z odcinka górnego krzywizny grzbietowej wytwarza się krzywizna szyjna – pierwszy odcinek lordozy.
  • W okresie, kiedy dziecko zaczyna wstawać i chodzić, z odcinka dolnego krzywizny grzbietowej powstaje krzywizna lędźwiowa.


źródło: Peter Abrahams "Atlas anatomii"

4. Budowa kręgu

Każdy kręg składa się z:
  • trzonu
  • łuku, na którym wyróżniamy 7 wyrostków:
    • kolczysty
    • 2 poprzeczne
    • 2 stawowe górne
    • 2 stawowe dolne

5. Charakterystyka poszczególnych odcinków

ODCINEK SZYJNY C1 – C7

Kręgi szyjne posiadają:
  • otwory wyrostków poprzecznych
  • z listewki przedniej wyrostka poprzecznego może rozwinąć się dodatkowe żebro (żebro szyjne), szczególnie w C6 i C7
  • przez otwory wyrostków poprzecznych – poczynając od C6 – biegnie ku górze tętnica kręgowa, zdążająca do jamy czaszki oraz
  • żyła kręgowa – zdążająca w dół
  • przed wyrostkiem poprzecznym C6 biegnie tętnica szyjna wspólna
  • wyrostki kolczyste są rozdwojone na końcu
Odcinek szyjny posiada 3 charakterystyczne kręgi:

C1 – kręg szczytowy – ATLAS

  • Nie ma trzonu, lecz zbudowany jest z dwóch łuków oraz leżących między nimi części bocznych.
  • Na częściach bocznych znajdują się dołki stawowe górne i dolne.
  • Dołki stawowe górne służą do połączenia stawowego kręgosłupa z głową, z kością potyliczną (stawy szczytowo - potyliczne)
  • Dołki stawowe dolne z kręgiem obrotowym.
  • Na tylnej powierzchni łuku przedniego znajduje się zagłębienie zwane dołkiem zębowym, przylega do niego powierzchnia stawowa zęba kręgu obrotowego.
C2 – kręg obrotowy, obrotnik – AXIS

  • W przeciwieństwie do pozostałych kręgów ma nadmiernie rozwinięty trzon w postaci tzw. zęba kręgu obrotowego
  • Służy do obracania głową
3C7 – wystający – PROMINENS

  • jest kręgiem przejściowym pomiędzy kręgami szyjnymi i piersiowymi
  • posiada wydłużony wyrostek kolczysty
źródło: Peter Abrahams "Atlas anatomii"
ODCINEK PIERSIOWY Th1 – Th12

  • Kształt i wielkość trzonów są zmienne
  • Trzon zbliżony jest do trójkąta o zaokrąglonych kątach
  • Na powierzchniach bocznych trzonu znajdują się zagłębienia pokryte powierzchniami stawowymi, zwane dołkami żebrowymi – dla połączenia z głowami żeber
  • Wyrostki kolczyste są:
    • długie,
    • pochylone skośnie ku dołowi
    • zachodzą na siebie jak rybie łuski, jak dachówka
ODCINEK LĘDŹWIOWY L1 – L5

  • Trzony:
    • wysokie,
    • duże,
    • kształcie nerkowatym
  • Wyrostki stawowe ustawione są poziomo
  • Duże, masywne wyrostki kolczyste
  • Wyrostki poprzeczne są małe i stanowią szczątkowe żebro
ODCINEK KRZYŻOWY S1 – S5

  • Zrastają się w jedną całość zwaną kością krzyżową
  • Kość krzyżowa ma kształt klina
  • Wyróżniamy na niej:
    • podstawę skierowaną ku górze, łączy się z ostatnim kręgiem lędźwiowym L5
    • wierzchołek
    • dwie części boczne
    • powierzchnię przednią – miedniczą
    • powierzchnię tylną – grzbietową
  • Powierzchnia miednicza, mocno wklęsła, posiada otwory krzyżowe
    • Wychodzą przez nie gałęzie brzuszne nerwów rdzeniowych krzyżowych
  źródło: Buchmann "Atlas anatomiiczny"

POŁĄCZENIA KRĘGÓW

 

Kręgi w kręgosłupie połączone są ze sobą za pomocą:
  • chrząstkozrostów
  • więzozrostów (więzadeł)
  • stawów
Dzięki tym połączeniom kręgosłup zachowuje dużą wytrzymałość i niezbędną ruchomość.

CHRZĄSTKOZROSTY

krążki międzykręgowe (dyski). Składa się z:
  • pierścienia włóknistego
    • tworzy część obwodową
    • zbudowany z  chrząstki, której włókna łączą sąsiednie trzony kręgów
  • jądra miażdżystego
    • zbudowane z tkanki galaretowatej, kształtu kulistego,
    • otoczone silną torebką, pomimo że znajduje się pod ciśnieniem – nie ulega odkształceniu. Dzięki tej właściwości zachowuje się jak kula w łożysku
Połączenia włókniste kręgów stanowią:

WIĘZADŁA

  • Długie
    • więzadło podłużne przednie i tylne, jak taśmy przebiegają na trzonach kręgów (łączą trzony)
  • Krótkie
    • więzadło karkowe – od łuski potylicznej wzdłuż wyrostków kolczystych kręgów szyjnych
    • w jego przedłużeniu biegnie więzadło nadkolcowe, które kończy się na grzebieniu krzyżowym pośrodkowym
    • więzadła krótkie kręgosłupa przyczepiają się do sąsiednich kręgów i przebiegają między:
    • łukami kręgosłupów – więzadła żółte
    • wyrostkami kolczystymi – więzadła międzykolcowe
    • wyrostkami poprzecznymi – więzadła międzypoprzeczne
STAWY MIĘDZYKRĘGOWE

  • tworzą powierzchnie stawowe wyrostków górnych i dolnych sąsiednich kręgów.
  • Każdy staw otacza torebka stawowa.
  • Połączenie kręgosłupa z czaszką tworzy staw szczytowo -  potyliczny

Komentarze