Zdrowie z pól, łąk i lasów - dziurawiec zwyczajny, a jednak nadzwyczajny

Ziele św. Jana, świętojańskie ziele – bo zakwita ok. 24 czerwca. A że w tym roku wszystko jest opóźnione  dziurawiec – bo o nim mowa – dopiero teraz nadrabia kwitnienie. Jakie znamy inne nazwy dziurawca? Jest ich sporo. Krewka, krew Matki Bożej, krew Pana Jezusa, krzyżowe ziele, dzwoneczki, dzwoniec, dzwonek, dzwonek czerwony, dzwonki Panny Maryi,  boża krewka, przestrzelon i jeszcze wiele innych. Jak można zauważyć, sporo nazw odnosi się do koloru… czerwonego. Dlaczego, skoro kwiaty dziurawca są żółte?  Gdy rozetrzemy kwiaty w palcach, wydzielają sok koloru krwistoczerwonego. 

Leki i starsza osoba

lekarstwa

Każdy organizm jest inny. Każdy inaczej reaguje na leki. W organizmie osoby starszej dodatkowo zachodzą zmiany, które powodują, że osoby te mają zmniejszoną tolerancję na niektóre składniki bądź ich stężenie w organizmie i interakcje między nimi.

Czynniki, które mogą spowodować przedawkowanie leków u seniora to
  • zmiany w metabolizmie - praca wątroby i nerek nie jest tak sprawna, jak kiedyś,
  • zbyt małe ilości płynów,
  • niewłaściwa dieta,
  • różnego rodzaju pomyłki wynikające z nieznajomości leków, które ma się przepisane (ta różowa tabletka na plecy) 

Często też starsi ludzie "lubią" lekarstwa - potrafią je jeść jak cukierki. Przeważnie wynika to z demencji - senior nie pamięta, czy zażył lek, więc zażywa jeszcze raz. A za chwilę znów nie pamięta. 
Odczuwa dolegliwości, które chce uśmierzyć. Myśli, że jak zażyje większą dawkę leku - to ból minie.

A wpływ reklamy? Tyle "cudownych" leków "na wszystko"! Seniorzy bywają podatni na reklamy - zwłaszcza, jeśli mają rzeczywiste dolegliwości.

Oczywiście są seniorzy, którzy ściśle przestrzegają dawkowania przepisanych lekarstw i sposobów ich przyjmowania, ale corocznie kilka procent starszych osób trafia do szpitala z objawami przedawkowania leków.

Co zrobić, aby do tego nie doszło u seniora, którym się opiekujemy? Przestrzegać kilku zasad:
  • zrobić spis leków przepisanych podopiecznemu - wraz z opisem na co jest dane lekarstwo oraz dawkowaniem
  • znać skutki uboczne - można także zapisać na powyższej liście. Nie chodzi o przepisywanie informacji z ulotki, ale możliwości wystąpienia interakcji z innymi środkami przyjmowanymi przez seniora itp. 
  • obserwować podopiecznego - gdy wystąpią u niego inne niż zazwyczaj zachowania, może to być spowodowane nowym lekiem
  • lekarstwa podawać ściśle wg zaleceń lekarza - w określonych dawkach, o tej same porze.
  • nie podawać dodatkowo leków "bez recepty" - ewentualnie zapytać lekarza, czy można
  • wiedzieć, jak zachować się w wypadku przedawkowania leku, a jak w sytuacji, gdy lek został pominięty
  • kontrolować zapas leków. Warto go uzupełnić przed dniami wolnymi, świętami, wyjazdem. Na pewno nie czekać, aż w opakowaniu pojawi się ostatnia tabletka.
  •  Obserwować też, czy zbyt szybko nie znikają z opakowania -chory może podbierać leki. Jeśli ma takie skłonności- trzymać leki w miejscu niedostępnym.
  • Jeśli senior sam chodzi do lekarza bądź różnych lekarzy - kontrolować, czy nie wyłudza leków oraz czy nie chowa ich w różnych dziwnych skrytkach. Sama byłam świadkiem gdy podopieczny, na co dzień bardzo słaby, schorowany, w dodatku drobnej budowy potrafił odsunąć ciężki mebel - bo tam miał ukryty zapas lekarstw. Jeśli ktoś bierze leki na stałe, ale zgłasza się po nie do lekarza raz na kilka miesięcy - to na pewno wyprasza je u innych lekarzy i ma spory zapas. Warto uprzedzić lekarza, że podopieczny "chomikuje" leki.
  • stworzyć listę leków zażywanych przez seniora w celu pokazania lekarzowi - każdemu!
  • sprawdzać datę ważności i bezlitośnie wyrzucać przeterminowane leki (można je oddać do apteki)
  • pilnować, aby chory jadł i pił - odwodnienie i niedożywienie mogą spowodować skutki uboczne i wzmóc toksyczność leku
  • absolutnie nie podawać leków innych niż przepisane lub zmieniać sposób dawkowania. Jeśli mamy wątpliwości - konsultujemy z lekarzem
  • Gdy chory ma trudności z połykaniem, upewnić się, czy daną tabletkę można rozgnieść. Jeśli nie - poprosić o zamiennik. To ważne, ponieważ lek może się nie wchłaniać lub negatywnie (toksycznie) wpływać np. na błonę śluzową jelit.

Najczęstszą przyczyną przedawkowania są leki przeciwbólowe, nasenne czy uspokajające. Reagujmy, gdy zauważymy nietypowe zachowania seniora, a  zwłaszcza nagłe pogorszenie sprawności ruchowej, nadmierną senność, zaburzenia świadomości, zaburzenia przemiany materii. Przyczyną może być właśnie przedawkowanie leków! 


Komentarze