Zasady zdrowego odżywiania - magnez

by - środa, kwietnia 11, 2018


Gdy kogoś łapie skurcz, albo nieprzyjemnie zaczyna drgać powieka - mówi: "Brakuje mi magnezu!".Czy rzeczywiście tak jest?

Magnez został odkryty w 1808 roku. Jest obecny w ziemi (jako minerał) i wodzie (roztwór soli). Jest składnikiem chlorofilu, dzięki czemu wspomaga przebieg fotosyntezy oraz tworzenie węglowodanów przez rośliny.
Nie można nie wspomnieć o wkładzie Polski w badania nad tym pierwiastkiem. Do dzisiaj działa Polskie Towarzystwo Magnezologiczne założone przez prof. Juliana Aleksandrowicza (1908 - 1988). Nazwał on magnez "królem życia" - i nie bez powodu!

Rola magnezu w organizmie


Magnez jest aktywatorem ponad 300 enzymów: bierze udział w przebiegu ok. połowy wszystkich reakcji metabolicznych w organizmie, związanych z przemianą białek, kwasów nukleinowych, lipidów, węglowodanów oraz w procesie transportu elektrolitów przez błony komórkowe.
Dlatego ważny jest dla każdego układu w ludzkim ciele.

  • uczestniczy w przemianie białkowej, lipidowej i węglowodanowej,
  • jest regulatorem cyklu komórkowego (warunkuje prawidłowe stężenie potasu w komórkach)
  • przeciwdziała zaburzeniom rytmu serca, zapobiega niedokrwieniu i niedotlenieniu serca, przeciwdziała zakrzepom (uczestniczy w procesie krzepnięcia krwi)
  • razem z wapniem i fosforem bierze udział w budowie kości i zębów
  • ma wpływ na prawidłową kurczliwość mięśni
  • wpływa na funkcjonowanie narządów zmysłu
  • pobudza mechanizmy obronne, przyspiesza okres zdrowienia (mineralizacja kości, zapobieganie osteoporozie)
  • odgrywa też rolę w procesie rozmnażania (wpływa na ruchliwość plemników, oddziałuje na rozwój płodu)
  • uczestniczy w syntezie enzymów trawiennych, pobudza pracę wątroby,bierze udział w wydzielaniu soków żołądkowych
  • ma działanie uspokajające - zmniejsza pobudliwość komórek nerwowych
  • uczestniczy w ochronie przed wchłanianiem metali ciężkich (ołów, kadm)


Znamieniem współczesnego, cywilizowanego świata jest stale obniżający się poziom magnezu (Jean Durlach)


Niedobór magnezu - hipomagnezemia

Objawy niedoboru magnezu


  • uczucie zmęczenia
  • wahania nastroju
  • skurcze mięśni
  • osłabienie siły mięśniowej
  • drżenie powiek i ust
  • drętwienie i mrowienie kończyn
  • zaburzenia rytmu serca
  • osłabienie pamięci, koncentracji
  • mniejsza odporność na stres
  • stany lękowe i depresyjne
  • wypadanie włosów
  • łamliwość paznokci
  • zwiększona potliwość
  • nasilanie reakcji typu anafilaktycznego

Na niedobór magnezu w organizmie człowieka mają wpływ czynniki,  na które nie możemy nic poradzić, jak np. skażenie środowiska (rośliny przyswajają magnez z gleby) lub obróbka technologiczna żywności, stosowane środki konserwujące. Są to skutki rozwoju naszej cywilizacji.  Charakterystyczne jest, że podaż magnezu zmniejsza się zwłaszcza w krajach wysoko uprzemysłowionych.
Zmniejszenie wchłaniania magnezu powodują duże ilości spożywanych tłuszczów nasyconych, błonnika, dieta wysokobiałkowa oraz fosforany występujące w pożywieniu.

Przyczyny niedoboru magnezu


  • Przede wszystkim niewłaściwa dieta
    • uboga w magnez
    • powodująca zaburzenia jego wchłaniania lub nadmierne wydalanie (kawa)
  • przyjmowane leki (antybiotyki, antykoncepcyjne, neuroleptyki, nasenne)
  • choroby układu pokarmowego powodujące zmniejszenie wchłaniania (zapalenie trzustki)
  • choroby dróg moczowych
  • zaburzenia gospodarki hormonalnej
  • alkoholizm
  • cukrzyca
  • długotrwały stres, życie w "ciągłym biegu"
  • przewlekłe zatrucia


Jak uzupełniać magnez w organizmie?



Przede wszystkim odpowiednią dietą. Regularnie spożywanie produktów, w których występuje magnez, zapewni dostateczną jego ilość.
Czyli co jeść? Na zdjęciach w tym wpisie jest oczywiście to, co najsmaczniejsze, ale oprócz orzechów i czekolady ważne są też:


  • świeże warzywa i owoce
  • rośliny strączkowe
  • pieczywo pełnoziarniste, otręby, inne produkty z pełnymi ziarnami zbóż
  • owoce morza
  • czekolada gorzka, kakao
  • orzechy i pestki róznego rodzaju (migdał, słonecznik)
  • suszone owoce
  • mięso
  • skorupiaki
  • warto też pić wodę bogatą w magnez (twarda)
W niektórych przypadkach ciężkiego niedoboru magnezu trzeba się wspierać preparatami magnezowymi. Np. podczas przewlekłego stosowania leków moczopędnych i przeczyszczających, antybiotyków, w trakcie wyniszczających chorób, cukrzycy, nadczynności tarczycy, kamicy szczawianowej dróg moczowych oraz w stanach przewlekłego zmęczenia.



Nadmiar magnezu w organizmie - hipermagnezemia

Stan ten występuje stosunkowo rzadko, gdyż nadmiar magnezu usuwany jest z moczem.Jednakże może wystąpić przy przedawkowaniu preparatów zawierających magnez.
Hipermagnezemii sprzyjają też:

  • odwodnienie organizmu (prowadzące do zaburzeń wydalania nerkowego)
  • niewydolność nerek
  • przewlekłe zapalenie jelit


Objawy nadmiaru magnezu:



  • ból brzucha
  • biegunka
  • spadek ciśnienia tętniczego
  • zaburzenia świadomości
  • zmniejszenie napięcia mięśniowego
  • osłabienie mięśni oddechowych

Ostatecznie pogłębiająca się hipermagnezemia może doprowadzić do śmierci na skutek całkowitego porażenia mięśni. Jednak taki drastyczny wzrost ilości magnezu może wystąpić u osób, którym magnez podawano pozajelitowo (dożylnie).

Jakie są normy spożycia magnezu w różnym wieku można sprawdzić w: Normy żywienia dla populacji polskiej - nowelizacja


Bibliografia:

Papierkowski A. Znaczenie magnezu w praktyce lekarskiej
Karmańska A, Stańczak A, Karwowski B. Magnez aktualny stan wiedzy.
J. F. Terelak, L. Walasek, P. Ligocki, A. Tarnowski Wpływ niedoboru magnezu na sprawność umysłową i motoryczną człowieka Studia Psychologica nr 4 2003



ZOBACZ TAKŻE:

0 komentarze