Własna herbata z wierzbówki kiprzycy

Śledzicie mnie na Instagramie? Nie? Nawet czasami nikt nie zajrzy? To teraz jest okazja! Ale jeśli jednak ktoś mnie tam obserwuje, to zwrócił pewnie uwagę na zdjęcia całego pola pięknych, fioletowo-purpurowych kwiatów wierzbówki kiprzycy, no i mnie wśród nich oczywiście.

Zasady zdrowego odżywiania - węglowodany

weglowodany-carbohydrate


Węglowodany - związki organiczne, zbudowane z atomów węgla, wodoru i tlenu, rozkładają się w przewodzie pokarmowym na cukry proste. Są potrzebne, czy nie?

Węglowodany dzielimy na:

CUKRY PROSTE

  • jednocukry (cukry proste o niewielkiej ilości atomów węgla w cząsteczce) - monosacharydy:
    • glukoza, fruktoza - w owocach, w miodzie,
    • galaktoza - składnik cukru mlekowego

CUKRY ZŁOŻONE

  • dwucukry (powstają przez połączenie dwóch cząsteczek jednocukrów z wydzieleniem wody) - disacharydy:
    • sacharoza - cukier z buraków cukrowych i trzciny cukrowej,
    • laktoza - składnik mleka,
    • maltoza - składnik piwa i kukurydzy
  • wielocukry - węglowodany bardziej złożone - polisacharydy:
    • skrobia - obecna w zbożach, bulwach (ziemniaki), korzeniach, roślinach strączkowych, ziarnach
    • błonnik
Węglowodany rozkładają się w przewodzie pokarmowym na cukry proste i dostarczają nam bardzo ważnego składnika:

glukozy


Uzyskana podczas trawienia węglowodanów glukoza poprzez krew trafia do komórek organizmu. Wchłanianie glukozy do krwi następuje w jelicie cienkim. Dzięki uwalnianej insulinie (hormonowi wytwarzanemu przez trzustkę) przez białka transportujące dostaje się do wnętrza komórek. Niektóre komórki jednak nie potrzebują insuliny, gdyż wchłaniają glukozę bezpośrednio z krwi, np. komórki mózgu, nerek, czerwone ciałka krwi, naczynia krwionośne czy włókna nerwowe. Gdy w organizmie glukozy jest zbyt mało - następuje zahamowanie wydzielanie insuliny, aby zaopatrzyć w glukozę najważniejsze narządy.
Organizm potrafi zmagazynować pewne zapasy glukozy w postaci glikogenu.  Przechowywany jest w wątrobie - może być w razie potrzeby użyty przez całe ciało oraz w mięśniach - wykorzystywany wyłącznie przy wysiłku fizycznym.

Gdy glukozy jest zbyt mało:

 

Stan, gdy stężenie glukozy we krwi jest za niski (poniżej 50-60 mg/dL) nazywamy HIPOGLIKEMIĄ


Przyczyny:

  • drastyczna dieta i głodówka
  • długotrwała biegunka
  • braku apetytu przy chorobach
  • intensywny wysiłek fizyczny
  • za dużo alkoholu
  • niektóre leki
  • niektóre choroby (np. niedoczynność tarczycy)

Ok. 3-5 godzin po ostatnim posiłku stężenie glukozy we krwi obniża się. Następuje zahamowanie wydzielanie insuliny, aby zaopatrzyć w glukozę najważniejsze narządy, przede wszystkim mózg.
Wątroba zaczyna uwalniać glukozę z zapasu glikogenu. Za pomocą adrenaliny (hormonu stresu) tłuszcz rozkłada się na kwasy tłuszczowe - w wątrobie przemieniają się w związki ketonowe i glicerol - w glukozę. W następnej kolejności dołączają do tego procesu nerki. Dalej ulegają rozpadowi białka, które także przemieniane zostają w glukozę, ale wytwarza się przy tym szkodliwy produkt uboczny - amoniak.


Objawy niedocukrzenia

  • osłabienie
  • zawroty głowy
  • głód
  • senność
  • rozdrażnienie
z czasem:
  • agresję i apatię
  • niezdolność do działania
  • utratę przytomności
  • śpiączka
W przypadku hipoglikemii  - ale tylko gdy chory jest przytomny - należy podać mu coś zawierającego cukier (słodki napój, ciastko) W przypadku utraty przytomności przez chorego - wzywamy pomoc medyczną.

 

Za dużo cukru:



    Podwyższone stężenie glukozy we krwi nazywamy HIPERGLIKEMIĄ.

    Od 100 do 125 mg/dL (na czczo) - stan przedcukrzycowy
    Powyżej 126 mg/dL (w dwóch pomiarach) - cukrzyca

    Wyższy poziom cukru może występować u zdrowych osób bezpośrednio po obfitym posiłku.

    Przyczyny:

    • niszczenie komórek trzustki przez system immunologiczny organizmu (cukrzyca typu I)
    • mała aktywność fizyczna
    • otyłość
    • nadciśnienie
    • zaburzenia lipidowe


    Obawy:

    • cukromocz
    • częste oddawanie moczu
    • osłabienie
    • spadek wagi ciała
    • wzmożone pragnienie
    • zaburzenia widzenia
    • choroby skóry (świąd, grzybica)


    Skutki:

    • uszkodzenia tkanek
    • uszkodzenia i upośledzenie funkcjonowanie narządów wewnętrznych: serca, nerek
    • zaburzenia krzepliwości krwi
    • upośledzenie wzroku, zaćma
    • zaburzenia lipidowe prowadzące do miażdżycy
    • zmiany w nerwach obwodowych powodujące zaburzenia czucia bólu 
    • uszkodzenia enzymów
    • powstawanie wolnych rodników, przez to uszkodzenia kolagenu

    Gdy chcemy utrzymać prawidłową sylwetkę, myślimy o zdrowym odżywianiu lub diecie - najczęściej pierwszą myślą jest "odstawić cukier". Czy dobrze? I tak, i nie. Jak widać  - cukier jest niezbędny do życia, a dostarczają go spożywane węglowodany. 
    Wróćmy do początku: cukry proste: szybko trawione i wchłaniane do krwi, poziom glukozy wrasta, uwalnia się insulina, poziom glukozy spada - i znów chce nam się jeść najlepiej coś słodkiego. Czyli nie tędy droga. Zwłaszcza, że nadmiar glukozy przekształcany jest w tłuszcz.

    Najlepiej dostarczać organizmowi cukry złożone. 

    Są one trawione długo, poziom glukozy nie spada zbyt prędko, a więc dłużej czujemy się syci i nie sięgamy po przekąski. Mamy też energię, mózg funkcjonuje sprawnie i nie brakuje nam sił.

    Jedzmy więc te "dobre" węglowodany, które znajdują się w:

    • mące pełnoziarnistej (a więc i w pełnoziarnistym pieczywie, makaronie)
    • kaszy (gryczanej, kuskus)
    • ciemnym ryżu
    • warzywach strączkowych
    • płatkach owsianych 
    • owocach
    • warzywach (bulwiaste, korzeniowe)

     

    Rola węglowodanów w organizmie:


    • Zapotrzebowanie organizmu na węglowodany - to ok. 50-60% całościowego zapotrzebowania organizmu ludzkiego na energię. 
    • Energia ta służy do utrzymania ciepłoty ciała, działania organów.
    • Są budulcem dla błon komórkowych
    • Glukoza to w zasadzie jedyne źródło energii dla mózgu.
    • Mają znaczenie w gospodarce wodnej organizmu
    • Dzięki nim organizm prowadzi oszczędną gospodarkę białkami i tłuszczami.
    • Błonnik - działa korzystnie na perystaltykę jelit.