Osteoporoza - złodziej kości

Osteoporoza to choroba polegająca na postępującym powolnie ubytku masy kostnej. Jest uznana z jedną z chorób cywilizacyjnych, na której rozwój wpływ mają też sami chorzy. Wg definicji WHO:  Osteoporoza jest układową chorobą szkieletu charakteryzującą się niską masą kostną, upośledzoną mikroarchitekturą tkanki kostnej, a w konsekwencji zwiększoną jej łamliwością i podatnością na złamania. Na osteoporozę częściej chorują kobiety. Jaka jest tego przyczyna? W okresie menopauzalnym i pomenopauzalnym znacznie obniża się poziom estrogenów, co niekorzystnie wpływa na metabolizm kostny. Ale mężczyźni chorują także, chociaż ryzyko złamania osteoporotycznego jest u nich o połowę mniejsze, niż u kobiet. Z wiekiem w organizmie następuje stopniowe upośledzenie procesów kościotwórczych, nasila się zanikanie tkanki kostnej. Dlatego jest to choroba pojawiająca się najczęściej w późniejszym wieku. Może też pojawić się jako skutek chorób, takich jak nadczynność tarczycy albo cukrzyca. Oprócz czynników ge

Oparzenia

             oparzenia

Oparzenie - to uraz spowodowany działaniem wysokiej temperatury, środków chemicznych, prądu elektrycznego. 


Przyczyny oparzeń:
          • ogień
          • prąd elektryczny (także piorun)
          • substancje chemiczne
          • promieniowanie
          • gorące płyny lub para

Podział oparzeń:

STOPIEŃ I - dotyczy naskórka, objawy to:
  • rumień i obrzęk

STOPIEŃ II - dot.skóry, objawy:
  • zaczerwieniona skóra
  • pęcherze


STOPIEŃ III - obejmuje naskórek, skórę i tkanki podskórne, do powyższych dochodzą jeszcze następujące objawy to:

  • brak czucia (uszkodzone zakończenia nerwowe)
  • skóra twarda (strup), sucha, biała (szara)

 STOPIEŃ IV - obejmuje skórę oraz kości, mięśnie

Jak oceniamy ciężkość oparzenia:
  • po rozległości oparzenia (rozległe oparzenie może doprowadzić do wstrząsu)
  • głębokości
  • miejscu oparzenia (oparzenia głowy, krocza, zgięcia stawów - wymagają natychmiastowej pomocy lekarskiej)
  • wieku poszkodowanego
  • występujących chorobach
  • innych urazach

Oparzenia lekkie
  • oparzenia I stopnia,
  • oparzenia II stopnia, poniżej 10 % pow. u dzieci , poniżej 15% u dorosłych
  • oparzenia III stopnia poniżej 5% pow.

Oparzenia średnie
  • oparzenia II stopnia, 10% - 20% pow. u dzieci,
  • 15%-25% pow. u dorosłych
  • oparzenia III stopnia 5% - 10% powierzchni

Oparzenia ciężkie
  • oparzenia II stopnia powyżej 20% pow. u dzieci, powyżej 25% u dorosłych
  • oparzenia III stopnia powyżej 10% powierzchni
  • oparzenia III stopnia twarzy, szyi, stóp, dłoni, krocza,
  • oparzenia wziewne, prądem elektrycznym i substancjami chemicznymi
  • oparzenia powiązane z innymi urazami i chorobami.

Co robić w przypadku oparzenia:

Przede wszystkim dbamy o własne bezpieczeństwo - zwłaszcza przy oparzeniach prądem czy substancjami chemicznymi! Nie odłączać źródła prądu oraz usuwać środków chemicznych jeśli mamy jakiekolwiek wątpliwości, co do tego działania! Poniższe porady dotyczą oparzeń lżejszych, spotykanych na co dzień.
  • miejsce oparzone schłodzić 15 - 20 min. Można pod bieżącą wodą, można okładem - ale uważać, by nie doprowadzić do hipotermii
  • przy rozległych oparzeniach organizm traci zdolność termoregulacji - zadbać o odpowiednią ciepłotę ciała.
  • zdjąć biżuterię, zegarek - gdyż może pojawić się obrzęk i wówczas będzie to trudne
  • jeśli na poszkodowanym pali się ubranie - ugasić je (wodą lub np. kocem - ale z naturalnego włókna)
  • zdjąć odzież -  nie odrywać gdy przykleiła się do skóry! (wyciąć to miejsce),
  • nie używać maści, kremów,
  • rany oparzeniowe zabezpieczyć jałowym opatrunkiem z materiału, który nie przyklei się do rany
  • można podać środki przeciwbólowe (przy lekkich oparzeniach - w innych wypadkach oraz przy oparzeniach wewnętrznych nie wolno podawać niczego doustnie)
  • przy oparzeniach średnich i ciężkich - wezwać pomoc medyczną i kontrolować parametry życiowe, podobnie, jak w razie jakichkolwiek wątpliwości co do stopnia poparzenia oraz niepokojących objawów ze strony poszkodowanego.