Tradycja święcenia bukietów z ziół w święto Matki Boskiej Zielnej

Bukiecik z kłosów zbóż, ziół, kwiatów, owoców przynoszony do kościoła w celu poświęcenia dnia 15 sierpnia. Jaką historię ma ten zwyczaj? I dlaczego święto Wniebowzięcia Matki Boskiej znamy jako święto Matki Boskiej Zielnej? W sierpniu każdy kwiat woła – zanieś mnie do kościoła Święto Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny obchodzone jest od 1950 r. kiedy to papież Pius XII ogłosił dogmat  wiary katolickiej, który mówi że Matka Jezusa Chrystusa, Maryja wraz z ciałem została wzięta do nieba. Jednak kult wniebowzięcia Maryi datuje się już na V wiek n.e. Święto to nazywane jest także świętem Matki Boskiej Zielnej. Najprawdopodobniej wzięło się to z legendy głoszącej, że po otwarciu grobu Maryi nie było w nim jej ciała, a jedynie kwiaty. Już od X wieku istnieje zwyczaj  święcenia ziół, owoców, zbóż i innych roślin, których o tej porze roku jest największa obfitość. Ludzie czuli sytość, wiedzieli, że dzięki plonom przetrwają kolejny rok, chcieli wyrazić swoją wdzięczność i radość. Do dzisiaj

Zdrowie z pól, łąk i lasów - podbiał pospolity

kwitnący-podbiał


Podbiał (tussilago farfara) z pewnością wszyscy widzieliśmy, nie zawsze rozpoznajemy, może mylić się z mniszkiem lekarskim. Ale jak już nauczymy się odróżniać oba gatunki, to widać różnice z daleka i  łączy je tylko żółty kolor kwiatów. Jak wiele ziół ma swoje nazwy lokalne, np. końskie kopyto, ośla stopa, boże liczko. Tussilago pochodzi od łacińskich słów: tussis - kaszel i ago, agere - pędzić, gonić. Sama nazwa więc już wskazuje, jakie ma właściwości. A właściwości podbiału były znane już w bardzo dawnych czasach, bo mówili o nim  Hipokrates, Dioskorydes, Pliniusz i Galen - jako leku na choroby układu oddechowego. Z podbiału wdychano dym palonych liści, także robiono inhalacje z wywaru. Stosowano też na choroby skórne - stosowano wtedy sok ze świeżego ziela.


Podbiał rośnie w całej Europie, ale tez spotykamy go na innych kontynentach. W Polsce też znany jest wszędzie, a lubi miejsca gliniaste, wapienne, często widuje się go tam, gdzie trwają jakieś prace budowlane - lubi różne żwirowiska, osypiska. Oczywiście zachowujemy zawsze zasady zbiorów ziół - czyli wyszukujemy miejsca czyste.

Jak wygląda podbiał


Ma od 10 do 30 cm wysokości. Kłącza są długie i rozgałęzione, dość grube. Kwiaty żółte, zebrane w koszyczki, na noc, albo podczas deszczu - zamykają się. Liście są okrągło - sercowate, mają długie ogonki. Od spodu mają włoski i są jasne, być może stąd nazw podbiał (pod są białe).

porównanie mniszka i podbiału
Porównanie mniszka i podbiału

Co zawiera podbiał

  • śluzy,
  • garbniki,
  • olejek eteryczny,
  • flawonoidy,
  • sole mineralne,
  • goryczkę - tussilaginę,
  • sterole (organiczne związki chemiczne, alkohole należące do steroidów),
  • kwasy,
  • karotenoidy (naturalnie występujące barwne substancje chemiczne),
  • witaminy,
  • cholinę (organiczny związek chemiczny),
  • alkaloidy (naturalne zasadowe związki organiczne, mają działanie przeciwbólowe i rozkurczowe)
Najpopularniejszym surowcem leczniczym są kwiaty i liście. Kwiaty pojawiają się w marcu - kwietniu. Gdy przekwitną - i zrobią się z nich "dmuchawce" zbieramy liście (bez ogonków).

Dlaczego podbiał łagodzi kaszel? Śluz, który zawiera tworzy osłonę na powierzchni błon śluzowych. Wpływa to łagodząco na podrażnione gardło i jamę ustną oraz hamuje odruch kaszlu poprzez zmniejszenie wrażliwości receptorów kaszlowych. Kwiaty lepiej pomagają w odkrztuszaniu. Oprócz tego wyciąg z podbiału działa przeciwzapalnie, rozkurczowo, żółciopędnie, moczopędnie, pobudza wydzielanie soków trawiennych, uspokajająco.
Dlatego preparaty z podbiału stosuje się przy chorobach układu oddechowego, takich jak:
  • kaszel
  • astma
  • rozedma płuc,
  • stany zapalne gardła, krtani, tchawicy,
  • stany zapalne oskrzeli i płuc,
  • także przy zaparciach, stanach zapalnych przewodu pokarmowego, bolesnych miesiączkach.
pole podbiału


Napar: 
2 łyżki liści, kwiatów zalać 2 szklankami wrzącej wody, odstawić na 20 minut pod przykryciem, przecedzić. Pić 4-6 razy dziennie po 50 ml

Nalewka:
pół szklanki suchych kwiatów lub liści zalać 400 ml wódki lub wina białego, odstawić na dwa tygodnie, przefiltrować. Zażywać 3-4 razy dziennie po 5 ml

Syrop:
Szklankę kwiatów wraz z łodygami pokroić na małe kawałki, skropić spirytusem. Wrzucić do wrzątku i odstawić na 24 godziny. Przecedzić, dodać cukier 1:1 lub 1:10 gdy mamy zamiar pasteryzować nasz syrop. Można oczywiście miód. Zażywanie: kilka razy dziennie 2 łyżki na ćwierć szklanki wody.


Napar wg dr Różańskiego:

Napar z podbiału (1-2 łyżki suszu na 1 szklankę wrzącego mleka lub wody; parzyć 20 minut, przecedzić, posłodzić miodem lub sokiem, dodać anyżku lub pichty) można przyjmować kilka razy dziennie po 100 ml przy przeziębieniu, kaszlu i grypie.


Niestety, nie znalazłam w swoich zbiorach zdjęć liści podbiału, zazwyczaj gdy widzę roślinę, której szukam, to nie pamiętam o zdjęciach, tylko myślę o zbiorach :) 

Komentarze