Zdrowie z pól, łąk i lasów - podbiał pospolity

Podbiał ( tussilago farfara ) z pewnością wszyscy widzieliśmy, nie zawsze rozpoznajemy, może mylić się z mniszkiem lekarskim. Ale jak już nauczymy się odróżniać oba gatunki, to widać różnice z daleka i  łączy je tylko żółty kolor kwiatów. Jak wiele ziół ma swoje nazwy lokalne, np. końskie kopyto, ośla stopa, boże liczko. Tussilago pochodzi od łacińskich słów : tussis - kaszel i ago, agere - pędzić, gonić. Sama nazwa więc już wskazuje, jakie ma właściwości. A właściwości podbiału były znane już w bardzo dawnych czasach, bo mówili o nim  Hipokrates, Dioskorydes, Pliniusz i Galen - jako leku na choroby układu oddechowego. Z podbiału wdychano dym palonych liści, także robiono inhalacje z wywaru. Stosowano też na choroby skórne - stosowano wtedy sok ze świeżego ziela. Podbiał rośnie w całej Europie, ale tez spotykamy go na innych kontynentach. W Polsce też znany jest wszędzie, a lubi miejsca gliniaste, wapienne, często widuje się go tam, gdzie trwają jakieś prace budowlane - lubi różne żw

Osteoporoza - złodziej kości

złamane drzewo

Osteoporoza to choroba polegająca na postępującym powolnie ubytku masy kostnej. Jest uznana z jedną z chorób cywilizacyjnych, na której rozwój wpływ mają też sami chorzy.

Wg definicji WHO: 

Osteoporoza jest układową chorobą szkieletu charakteryzującą się niską masą kostną, upośledzoną mikroarchitekturą tkanki kostnej, a w konsekwencji zwiększoną jej łamliwością i podatnością na złamania.

Na osteoporozę częściej chorują kobiety. Jaka jest tego przyczyna? W okresie menopauzalnym i pomenopauzalnym znacznie obniża się poziom estrogenów, co niekorzystnie wpływa na metabolizm kostny. Ale mężczyźni chorują także, chociaż ryzyko złamania osteoporotycznego jest u nich o połowę mniejsze, niż u kobiet.

Z wiekiem w organizmie następuje stopniowe upośledzenie procesów kościotwórczych, nasila się zanikanie tkanki kostnej. Dlatego jest to choroba pojawiająca się najczęściej w późniejszym wieku. Może też pojawić się jako skutek chorób, takich jak nadczynność tarczycy albo cukrzyca.

Oprócz czynników genetycznych, my sami też mamy wpływ na rozwój tej choroby, Co zwiększa ryzyko zachorowania na osteoporozę? 

  • niska masa ciała oraz zmniejszenie wzrostu o 3 cm
  • wczesna menopauzalnym
  • palenie papierosów i picie alkoholu w nadmiarze
  • złamania występujące w rodzinie
  • brak ruchu - żyjemy wygodniej niż kiedyś, prowadzimy siedzący tryb życia
  • niedobory wapnia i witaminy D - warto więc dbać o odpowiednią dietę

Jakie są specyficzne objawy osteoporozy? Właśnie problemem jest to, że ich nie ma. O tym, że ktoś choruje dowiaduje się dopiero najczęściej po złamaniu kości. A do złamań dochodzi w sytuacjach nieadekwatnych do doznanego urazu. Tam, gdzie zdrowy człowiek nie odczułby większych dolegliwości, tam u osoby chorującej na osteoporozę dochodzi do złamania kości.

Złamania te są niebezpieczne, prowadzą do trwałej niepełnosprawności, a  często do śmierci. Występuje ryzyko kolejnych złamań – po pierwszym. Najbardziej niebezpieczne jest złamanie bliższego końca kości udowej. Na jego skutek w ciągu roku umiera co piąta kobieta i co czwarty mężczyzna. 

Badaniem, które pozwala wcześnie wykryć osteoporozę jest densytometria – określa stopień ubytku masy kostnej. Przy wczesnym rozpoznaniu osteoporozy lub osteopenii (jest to zmniejszenie gęstości mineralnej kości występujące także w wieku młodzieńczym) jest możliwość doprania odpowiedniej terapii. Leki pobudzające procesy kościotwórcze oraz hamujące komórki niszczące tkankę kostną są bezpłatne dla osób 75+.

 Zminimalizować ryzyko powstania osteoporozy można prowadząc zdrowy styl życia. Warto – poprzez prawidłowe odżywianie -  dostarczać organizmowi potrzebne składniki: witaminy i minerały. Wskazana jest aktywność fizyczna, bowiem ruch pomaga zachować masę mięśniową oraz poprawia gęstość kości. 

Ani otyłość, ani niedożywienie nie są korzystne dla organizmu – trzeba więc starać się zachować odpowiednia masę ciała. No i pomyśleć o rzuceniu palenia!

20 października obchodzony jest Światowy Dzień Osteoporozy.

Komentarze