Zdrowie z pól, łąk i lasów - dziurawiec zwyczajny, a jednak nadzwyczajny

Ziele św. Jana, świętojańskie ziele – bo zakwita ok. 24 czerwca. A że w tym roku wszystko jest opóźnione  dziurawiec – bo o nim mowa – dopiero teraz nadrabia kwitnienie. Jakie znamy inne nazwy dziurawca? Jest ich sporo. Krewka, krew Matki Bożej, krew Pana Jezusa, krzyżowe ziele, dzwoneczki, dzwoniec, dzwonek, dzwonek czerwony, dzwonki Panny Maryi,  boża krewka, przestrzelon i jeszcze wiele innych. Jak można zauważyć, sporo nazw odnosi się do koloru… czerwonego. Dlaczego, skoro kwiaty dziurawca są żółte?  Gdy rozetrzemy kwiaty w palcach, wydzielają sok koloru krwistoczerwonego. 

Ziołowy alfabet: C jak czosnaczek



Mam kilka swoich ziołowych ulubieńców. I własnie dlatego, chociaż rozpoczęłam ziołowy alfabet - to na blogu zaczyna się od C jak czosnaczek. Po kumotersku! Sama nie wiem, dlaczego tak go sobie upodobałam. Gdy idę na zbiory czosnaczka - biorę ze sobą bułkę na drugie śniadanie - oczywiście upieczoną przeze mnie i zajadam ze świeżym czosnaczkiem.

Co ma wspólnego czosnaczek z czosnkiem, skoro podobnie się nazywają? Smak i zapach. Jeśli ktoś - tak jak ja - nie może za bardzo jeść czosnku, a lubi - to czosnaczek jest wybawieniem. Podobny smak, tylko łagodniejszy.

"Czosnaczek zawiera, podobnie jak czosnek, izotiocyjaniny, ale nie zawiera allicyny. Za smak czosnaczka odpowiada izotiocyjanian allilu i produkty jego rozpadu. I ta substancja także ma wpływ na bakteriostatyczne/bakteriobójcze działanie tych roślin." - za tę wiedzę dziękuję autorowi bloga: Dr Gulosus. Opowieści Smakosza o przyprawach i ziołach. Byłam, czytałam, polecam!


Czosnaczek to nie czosnek! To gatunek rośliny z rodziny kapustowatych!

Jak wygląda czosnaczek?

Kiedy jeszcze go nie znałam, byłam przekonana, że to jest pokrzywa, tak podobne obie rośliny mają liścia. Oczywiście, gdy już się potrafi odróżnić - to widać różnice, ale na pierwszy rzut oka - pomylić się łatwo.


Rośnie od kilkunastu cm do ponad metra. Kwitnie na biało - kwiatki są delikatne, wdzięczne, zebrane w grona. Liście - soczysto-zielone, na samym dole mogą być dość duże, wielkości dłoni. Najbardziej wartościowe są te z samej góry. Owoce czosnaczka - to wydłużona łuszczyna z drobnymi okrągłymi czarnymi nasionami.
ŁUSZCZYNA - bot. typ owocu suchego, długi, pojedynczy, wielonasienny; powstaje z 2 owocolistków przedzielonych przegrodą, na której znajdują się nasiona; pęka wzdłuż szwów, rozsypując następnie nasiona;  (Encyklopedia PWN)

Gdzie rośnie czosnaczek?

Najlepiej byłoby powiedzieć, że wszędzie. W Europie, Azji, Afryce, w Ameryce Pn też, ale tam został sprowadzony. Lubi miejsca zacienione, wilgotne i glebę bogatą w azot. Najczęściej spotykamy go na obrzeżach lasów liściastych, dróg, nad rzekami. Także w mieście - ja np. widuję go na trawnikach czy żywopłotach, między innymi roślinami.Najtrudniej znaleźć czosnaczka w górach.


Co jest jadalnego w czosnaczku?

Znowu odpowiem: wszystko! Można go zjeść w całości: od samej góry aż po korzenie. Listki mają posmak czosnku, korzenie - chrzanu, a nasiona - czegoś pośredniego między pieprzem a gorczycą. Są świetną przyprawą, można z nich nawet robić musztardę. Z czosnaczka robimy sałatkę i dodajemy do sałatki. Liście (świeże) są znakomitym dodatkiem do past, twarogów, masła, sosów, zup, ziemniaków, jajecznicy.  Jedynie musimy pamiętać, że ciepłe potrawy przyprawiamy już po przygotowaniu, bo w innym wypadku czosnaczek już nie pachnie.

Ja czosnaczek kiszę (upycham w słoiku i zalewam solanką - tradycyjnie łyżka soli na litr wody). Z tego można potem zrobić zupę czosnaczkową - jest rewelacyjna!

Co jest zdrowego w czosnaczku?


W czosnaczku jest sporo różnych składników:

  • witamina C
  • prowitamina A
  • żelazo
  • fosfor
  • wapń
  • allicyna
  • garbniki
  • fitoncydy
  • glikozydy
  • enzymy
  • aminokwasy
  • flawonoidy
  • olejki eteryczne



Czosnaczek działa:

  • bakteriobójczo
  • antyseptycznie
  • odtruwająco - wzmaga usuwanie metali ciężkich
  • rozkurczowo
  • wzmacniająco
  • obniża ciśnienie krwi
  • przyspiesza gojenie ran
  • przeciw pasożytom
  • wzmaga wydzielanie żółci


Przy chorobach skóry, grzybicach, ranach - stosuje się okłady, a także kąpiele.
Przy problemach jelitowych, biegunce - pijemy odwar.
Przy żylakach odbytu - tampon nasączony sokiem z czosnaczka.
Na bóle reumatyczne pomaga wcieranie nalewki z czosnaczka.
Przy problemach z dziąsłami, zapaleniu gardła - płukanie odwarem.
Na ból gardła, wykrztuśnie - syrop na miodzie.
Na surowo - wspomaganie odporności, wzmacnia, pomaga przy infekcjach górnych dróg oddechowych.


Czosnaczek jest chyba najstarszym ziołem, przyprawą, znalezionym przez archeologów w wykopaliskach. Po zimie był ratunkiem dla osłabionych  ludzkich organizmów. Dlaczego teraz nie mamy korzystać z jego dobrodziejstw? Czy tylko dlatego, że łatwiej wydać pieniądze na odpowiedni "suplement diety" w pierwszym lepszym sklepie spożywczym czy nawet drogerii?

Spacer w poszukiwaniu czosnaczka już sam w sobie będzie przyjemnością!


Źródła:
Ożarowski "Ziołolecznictwo. Poradnik dla lekarzy"
Górnicka "Apteka Natury"
Matławska "Farmakognozja – podręcznik dla studentów farmacji"
https://rozanski.li/4639/czosnaczek-pospolity-alliaria-officinalis-andrz-w-praktycznej-fitoterapii/