Zdrowie z pól, łąk i lasów - brzoza

Dzisiaj święto Bożego Ciała. Przez miasta przeszły procesje, zatrzymując się przy każdym z czterech ołtarzy przystrojonych drzewkami brzozy. Wierni odłamywali gałązki: jedni malutkie, inni - całe wielkie gałęzie. Zawsze jest przy tym trochę zamieszania. Bo ludzie jak to ludzie - nie patrzą: trzeba zdobyć, zapolować i zanieść do domu. Po co ta brzoza? Brzozy w naszej kulturze mają od dawna symboliczne znaczenie. Wierzono, że brzozowe gałązki mają moc uzdrawiania, co w pewnym sensie jest prawdą, bo brzoza działa leczniczo. Miały też ochraniać domostwa przed burzą, gradem, złymi duchami, zapewniać urodzaj. Takie gałązki wkładano za wiszące na ścianach obrazy o treści religijnej ale też przystrajano stajnie i obory. Potem palono razem z palmami z Niedzieli Palmowej. Gałązki wtykano w ziemię na polach, aby dobrze obrodziła. W czerwcu aktywne były czarownice i to właśnie przed ich czarami brzoza miała chronić. Ale też te czarownice latały na brzozowych miotłach! Kiedyś istniała tradycja pośw

Czy czkawka może być objawem choroby?

Czkawka

Czkawka jest odruchem bezwarunkowym - tzn. że dzieje się bez udziału naszej woli. Polega na rytmicznych skurczach przepony, które powodują, że powietrze zostaje zassane przez drogi oddechowe. Ponieważ jednocześnie dochodzi do zamknięcia światła głośni - następuje przerwanie wdechu i wydajemy specyficzny dźwięk. Normalnie podczas wdechu nagłośnia i głośnia otwierają się, aby przepuścić powietrze do płuc. Skurcze mięśni powodują podrażnienie zakończeń nerwu błędnego.



GŁOŚNIA - środkowa część krtani. Znajduje się w niej szpara głośni, ograniczona przez dwie fałdy głosowe. Fałdy błony śluzowej wraz z więzadłami głosowymi i pasmami mięśni głosowych tworzą struny głosowe.

NERW BŁĘDNY - największy nerw czaszkowy i główny nerw układu przywspółczulnego. (...) Jamę czaszki opuszcza przez otwór szyjny i poprzez szyję i klatkę piersiową biegnie do jamy brzusznej, unerwiając większość narządów.

(E. Suder, S. Brużewicz "Anatomia człowieka. Podręcznik i atlas dla studentów licencjatów medycznych" Wrocław 2008)

W jakich sytuacjach najczęściej pojawia się czkawka? Oczywiście w takich, kiedy najbardziej tego nie chcemy!

  • podczas spożywania bardzo ciepłych lub zimnych posiłków
  • gdy jemy "na sucho"
  • połykamy za duże kęsy
  • rozmawiamy podczas jedzenia
  • zjemy za dużo
  • stresujemy się

Czkawkę od czasu o czasu mają wszyscy. Nie jest to przyjemna przypadłość, czasami śmieszna, najczęściej męcząca, ale mija samoistnie i dość szybko. Czas trwania czkawki wynosi do kilku minut, a jej częstotliwość - to 2 - 60/min. Wtedy nie ma powodu do zmartwienia - jest to reakcja fizjologiczna organizmu.

CIEKAWOSTKA:
Najdłuższa czkawka, zapisana w Księdze Rekordów Guinnessa, trwała ... 68 lat! Rekordzistą tym jest Charles Osborne.


Czy czkawka może być objawem choroby?


Tak, jeśli trwa długo - nawet kilka dni. A także, gdy pojawia się zbyt często. Jest to czkawka patologiczna, prowadzi do zmęczenia, osłabienia, bezsenności, depresji. Może być objawem poważnej choroby - dlatego nie należy jej lekceważyć.

Taka czkawka może świadczyć o:


  • Zaburzeniach metabolizmu  - np. cukrzycy (podrażnienie w obrębie OUN)
  • Chorobach jamy brzusznej - refluks, zapalenie wątroby, trzustki, jelit. Choroby te podrażniają zakończenia nerwu błędnego.
  • Podrażnienie błon śluzowych układu pokarmowego - także na skutek nadmiernego spożywania alkoholu ("czkawka poalkoholowa")
  • Guzy mózgu, zmiany naczyniowe w obrębie mózgu
  • Zawał bądź niewydolność mięśnia sercowego. zapalenie osierdzia
  • Zapalenie płuc

Oczywiście nie każda czkawka zwiastuje chorobę, podobnie, jak wymienione choroby nie muszą objawiać się czkawką! Jednakże gdy czkawka trwa długo (kilka godzin) lub towarzyszy innym objawom (bólom, zaburzeniom widzenia, omdleniom) - koniecznie trzeba szukać przyczyny u lekarza.

Czkawka występuje nawet u dzieci w łonie matki! Nie ma się jednak czym niepokoić, Jest to czkawka fizjologiczna i świadczy o tym, że przepona funkcjonuje prawidłowo, a dziecko nałykało się wód płodowych.

Niemowlęta mają czkawkę wynikającą z niedojrzałości układu nerwowego. Pojawia się ona gdy dziecko jest najedzone, albo nałykało powietrza np. głośno się śmiejąc.

Jak zwalczyć czkawkę?


Domowych sposobów na walkę z czkawką jest mnóstwo. Najpopularniejsze to:
  • zjedzenie łyżeczki cukru
  • wypicie szklanki wody
  • wdech, zatkanie nosa i wstrzymanie oddechu na chwilę (powoduje to rozluźnienie przepony)
  • wystraszenie się
  • środki farmakologiczne (uspokajające, rozluźniające mięśnie)
  • profilaktyka: wolne spożywanie posiłków, unikanie gazowanych napojów, jedzenia bez popijania

Jakie jeszcze znacie sposoby na powstrzymanie czkawki?