Własna herbata z wierzbówki kiprzycy

Śledzicie mnie na Instagramie? Nie? Nawet czasami nikt nie zajrzy? To teraz jest okazja! Ale jeśli jednak ktoś mnie tam obserwuje, to zwrócił pewnie uwagę na zdjęcia całego pola pięknych, fioletowo-purpurowych kwiatów wierzbówki kiprzycy, no i mnie wśród nich oczywiście.

Żywienie ludzi starszych

zywienie-ludzi-starszych

Czy starsi ludzie powinni odżywiać się inaczej, niż młodsi? W pewnym sensie tak, a jest to związane ze zmianami zachodzącymi w organizmie. Niektóre składniki są bardziej potrzebne, na inne popyt spada. Wskazana jest więc dieta, która zaspokoi wszystkie potrzeby żywieniowe.

Do zmian tych zaliczamy:
  • zaburzenia  układzie pokarmowym utrudniające wchłanianie substancji odżywczych:
    • zmniejszenie wydzielania soku żołądkowego,
    • zmniejszenie wydzielania soków trawiennych,
  • problemy z perystaltyką jelit,
  • choroby jamy ustnej i zębów,
  • brak zębów, a przez to niemożność rozdrobnienia pokarmów i problemy z trawieniem,
  • zwiększenie utraty niektórych składników mineralnych (wapnia, fosforu, żelaza),
  • spowolnienie przemiany materii.
Uwzględnić należy też zwiększoną ilość przyjmowanych leków, które mogą wpływać na apetyt oraz wchodzić w interakcję ze składnikami pokarmowymi.

Nieobojętna jest również sytuacja materialna seniorów - niska emerytura nie zawsze pozwala na zakup pełnowartościowego pożywienia, a wybór między wykupieniem drogich leków a zjedzeniem obiadu nie jest prosty.

Ludzie starsi nieraz borykają się z problemem otyłości, lecz często spotykanym problemem jest niedożywienie. Początkowo trudno je rozpoznać, ale istnieją sygnały, które mogą wskazywać na ten problem:
  • współistniejące choroby odbierające apetyt,
  • depresja - wtedy także nie ma się ochoty na jedzenie,
  • mało urozmaicone menu spowodowane gorszym odczuwaniem smaku,
  • niesamodzielność i potrzeba pomocy w zakupach lub przygotowaniu posiłku,
  • nadużywanie alkoholu,
  • samotność - człowiek samotny je co ma pod ręką, szybko, żeby tylko coś w siebie "wrzucić",
  • choroby jamy ustnej, źle dobrana proteza zębowa.
Bywa i tak, że starszy człowiek ma opiekę, zrobione zakupy, przygotowany posiłek, towarzystwo, a jednak występują objawy niedożywienia, co jest skutkiem niewłaściwie skomponowanej diety, nie uwzględniającej potrzeb tego konkretnego człowieka.

 

Jak powinna wyglądać dieta starszych osób?


  • Tak, aby pokrywała wszelkie potrzeby organizmu.
  • Posiłki powinny mieć mniejszą wartość energetyczną - zmniejsza się bowiem zapotrzebowanie na kaloryczność (w zależności od płci, wieku, zużywania energii).
  • Powinna być lekkostrawna.
  • Urozmaicona -  aby dostarczyć organizmowi wszystkie składniki odżywcze.
  • Posiłki powinny być objętościowo mniejsze, ale podawane częściej (4 - 5 razy dziennie z ok. 4 godzinnymi przerwami).
  • Technologie przygotowanie posiłków powinny być łatwostrawne (gotowanie, duszenie, pieczenie) 
  • Ograniczamy spożycie cukru i soli. 

Co jest ważne? 

 

Woda

 

U osób starszych występuje większe ryzyko odwodnienia, gdyż rzadziej odczuwają pragnienie, ich nerki nie pracują już tak sprawnie, a także przyjmują leki, które mogą działać odwadniająco. Powinny więc pić nawet wtedy, gdy nie czują pragnienia: przede wszystkim wodę, soki owocowe i warzywne, herbaty owocowe. Unikać należy alkoholu, kawy, mocnej herbaty, napojów gazowanych.

 

Węglowodany

 

to główne źródło energii w diecie seniora, ale powinny być to węglowodany złożone: produkty zbożowe i warzywa.



 

Tłuszcz

 

nadmierne spożywanie tłuszczów przy małej aktywności ruchowej może prowadzić do otyłości. Należy ograniczać tłuszcze nasycone (pochodzenia zwierzęcego), ważne natomiast są  kwasy tłuszczowe z rodziny omega-3 i omega - 6, a więc pochodzenia roślinnego oraz tłuste ryby morskie (przynajmniej raz w tygodniu).

 

Białko

 

U seniorów białko gorzej się wchłania w przewodzie pokarmowym, występują też choroby, które ograniczają spożycie białka (np. niewydolność nerek). Białko jednak jest potrzebne i nie można go całkowicie wyeliminować z diety. Najlepsze jest białko pochodzące z chudego mięsa, wędlin, ryb, białka jajek oraz odtłuszczonych wyrobów mlecznych. Ponieważ jednak z wiekiem zmniejsza się ilość laktazy, lepsze od mleka będą:  kefir, maślanka, jogurt.

 

Witaminy

 

  • A, E i C to antyoksydanty chroniące przede powstawaniem wolnych rodników, a ich niedobory prowadzą do wielu chorób - także degeneracyjnych mózgu.
  • D - z wiekiem maleje zdolność wytwarzania jej pod wpływem słońca, poza tym starsi ludzie rzadziej korzystają z kąpieli słonecznych
  • B - (zwłaszcza B2, B6, B12) - bez niej szybciej pogarsza się pamięć, występuje depresja i ogólne zaburzenia procesów poznawczych
  • kwas foliowy - jego niedobór może przyczyniać się do powstawania niedokrwistości oraz gorszej regeneracji organizmu

 

Składniki mineralne

 

  • wapń - gdy jest dostarczany w zbyt małych ilościach, wapń uwalnia się z kości, a to jest jedną z przyczyn osteoporozy
  • żelazo - zbyt małe spożycie mięsa oraz niektóre zażywane leki powodują niedobory żelaza, co prowadzi do niedokrwistości
  • magnez i potas - ich niedobór powoduje zaburzenia pracy serca, skurcze, zaburzenia snu, szybsze męczenie się.


Posiłki podawane seniorowi powinny być nie tylko pełnowartościowe, ale też estetycznie przygotowane i podane. Nie należy podopiecznego poganiać, niech je w swoim tempie. Miłe otoczenie, towarzystwo - również są zachęta do spożycia posiłku.

Właściwe odżywianie się, aktywność fizyczna - spowalniają proces starzenia, wpływają pozytywnie na stan zarówno ciała, jak i psychiki. Warto o to zadbać jak najwcześniej. Nie będziemy przez to wiecznie młodzi, ale możemy  przyczynić się do tego, że zachowamy zdrowie i pogodę ducha na bardzo długo!