Zdrowie z pól, łąk i lasów - brzoza

Dzisiaj święto Bożego Ciała. Przez miasta przeszły procesje, zatrzymując się przy każdym z czterech ołtarzy przystrojonych drzewkami brzozy. Wierni odłamywali gałązki: jedni malutkie, inni - całe wielkie gałęzie. Zawsze jest przy tym trochę zamieszania. Bo ludzie jak to ludzie - nie patrzą: trzeba zdobyć, zapolować i zanieść do domu. Po co ta brzoza? Brzozy w naszej kulturze mają od dawna symboliczne znaczenie. Wierzono, że brzozowe gałązki mają moc uzdrawiania, co w pewnym sensie jest prawdą, bo brzoza działa leczniczo. Miały też ochraniać domostwa przed burzą, gradem, złymi duchami, zapewniać urodzaj. Takie gałązki wkładano za wiszące na ścianach obrazy o treści religijnej ale też przystrajano stajnie i obory. Potem palono razem z palmami z Niedzieli Palmowej. Gałązki wtykano w ziemię na polach, aby dobrze obrodziła. W czerwcu aktywne były czarownice i to właśnie przed ich czarami brzoza miała chronić. Ale też te czarownice latały na brzozowych miotłach! Kiedyś istniała tradycja pośw

Opalamy się na zdrowie

zachód słońca


Lekka opalenizna powoduje, że wyglądamy bardziej zdrowo i zbieramy więcej komplementów. Opalajmy się więc na zdrowie, czyli z umiarem i z zachowaniem pewnych środków ostrożności.

Bez słońca nie byłoby życia na ziemi. Dociera do nas ok 50 % promieniowania słonecznego - reszta jest  pochłaniana lub rozpraszana w atmosferze. Najbardziej interesuje nas promieniowanie ultrafioletowe (UV).

Dzieli się ono na:
  • UVA (320 - 400 nm) - wnika aż do skóry właściwej, powodując zniszczenia - niewskazana jest więc długa ekspozycja na promieniowanie UVA;  pobudza wytwarzanie barwnika, jest przyczyną fotostarzenia się skóry oraz fotouczuleń, a także zmian nowotworowych. Lekka odzież i szyby nie są zabezpieczeniem przed tym promieniowaniem.
  • UVB (280 - 320 nm) - nadaje skórze brązowy kolor, powoduje oparzenia słoneczne, powoduje syntezę witaminy D
  • UVC (100 - 280 nm) - nie powinno docierać do powierzchni ziemi, lecz być całkowicie całkowicie absorbowane w warstwie ozonowej

Zależy od:

  • szerokości geograficznej
  • wysokości nad poziomem morza
  • wysokości położenia słońca na niebie
  • czystości powietrza
  • ilości promieniowania odbitego od śniegu, wody, piasku

Niekorzystne działanie promieniowania słonecznego:

  • zmiany skórne.
  • przebarwienia
  • niszczenie włókien kolagenu i elastyny (skóra staje się mało elastyczna, pojawiają się zmarszczki i bruzdy)
  • stany przednowotworowe
  • nowotwory skóry
  • oparzenia słoneczne - zwiększają ryzyko nowotworów skóry w przyszłości

Skóra sama się broni przed promieniowaniem słonecznym. W jaki sposób?


  • Wytwarza barwnik - melaninę. To ona sprawia, że się opalamy lub nie oraz powoduje zmianę kolorytu skóry.
  • Komórki warstwy rogowej naskórka odbijają oraz absorbują część światła.
  • Światło słoneczne absorbuje także warstwa lipidowa oraz kwas transurokainowy (m. in znajduje się w pocie).


Korzyści z przebywania na słońcu


  • Promieniowanie ultrafioletowe UVB powoduje bardzo ważną reakcję w naszym organizmie: syntezę witaminy D - tak ważnej dla kości. To od niej zależy odpowiednia ilość wapnia i fosforanów we krwi.  Jednak już ok 20 minut przebywania na słońcu dostarcza nam potrzebną ilość tej witaminy. Witamina D wpływa też na pracę serca i układu nerwowego.
  • Wzmocnienie systemu immunologicznego pod wpływem słońca zwiększa się liczba białych ciałek krwi.
  • Promieniowanie UV stymuluje produkcję erytrocytów, hemoglobiny
  • Zapobieganie depresji, zwłaszcza tej spowodowanej niedoborem światła słonecznego
  • Dzięki nim wytwarzane w organizmie są tzw. hormony szczęścia: serotonina i dopamina, a także spada poziom adrenaliny
  • Wbrew pozorom - im więcej światła w ciągu dnia, tym łatwiej nam zasnąć. Pobudzana szyszynka nie wytwarza melatoniny (hormon snu) aż do zmroku - w ciągu dnia mamy więc więcej energii, a wieczorem łatwiej zasypiamy.
  • Gdy korzystamy z kąpieli słonecznych z umiarem - skóra też odczuwa korzyści: staje się lepiej ukrwiona, dotleniona, rany szybciej się goją, prędzej rosną włosy.

Promieniowanie słoneczne wykorzystuje się do celów leczniczych.


Wskazaniem do stosowania HELIOTERAPII są:

  • atopowe zapalenie skóry
  • trudno gojące się rany
  • łuszczyca
  • trądzik
  • czyraczność
  • przewlekła stany zapalne mięśni i stawów
  • łysienie plackowate
  • przewlekłe nieżyty dróg oddechowych

Przeciwwskazania:

  • nowotwory
  • miażdżyca
  • niewydolność krążenia
  • gruźlica płuc
  • nadczynność tarczycy
  • nadciśnienie tętnicze
  • skłonności do krwawień
  • cukrzyca

Jak ustrzec się przed niekorzystnym wpływem promieni słonecznych?

 

  • unikać ekspozycji na słońce w okresie największego nasilenia promieniowania, czyli w godzinach 11.00  -15.00
  • nosić nakrycia głowy i okulary przeciwsłoneczne
  • używać kremów z filtrami - na twarz, szyję i dekolt silniejszych
  • krem nakładamy 30 minut przed wyjściem na słońce, po ok. 3 godzinach należy go użyć powtórnie 
  • pamiętajmy o delikatnej skórze dzieci!
  • opalać się stopniowo, nie od razu przeleżeć kilka godzin na plaży
  • ruszać się - nie trzeba leżeć plackiem, można spacerować, grać w piłkę itp.
  • gdy planujemy przebywanie na słońcu nie używajmy perfum
  • pamiętamy, że niektóre leki (np. antybiotyki) i zioła (np. dziurawiec) zwiększają wrażliwość na promieniowanie UV
  • 90% promieniowania przenika przez chmury, więc w pochmurne dni także musimy się zabezpieczać

Stopień wrażliwości na promieniowanie słoneczne określa tzw. FOTOTYP SKÓRY (opracowany przez Thomasa B. Fotzpatricka w 1975 roku, na podstawie reakcji różnych rodzajów skóry na promieniowanie słoneczne)






FOTOTYP I

CELTYCKI
fototyp I
CERA:
- bardzo jasna z piegami
WŁOSY
- jasny blond, rude
OCZY:
- jasnoniebieskie, jasnozielone
OPALANIE:
- zwiększona podatność na oparzenia słoneczne,
- brak pigmentacji skóry
UWAGI:
- kremy z bardzo wysokim filtrem (bloker)
- niewskazane przebywanie w miejscach nasłonecznionych (plaża)


FOTOTYP II

PÓŁNOCNOEUROPEJSKI
fototyp II
CERA
- jasna
WŁOSY:
- blond, średni blond
OCZY:
- niebieskie, zielone, szare
OPALANIE:
-łatwo ulega oparzeniom słonecznym,
- opalenizna dopiero po dłuższym czasie
UWAGI:
- niewskazane dłuższe przebywanie na plaży
- kremy z wysokim filtrem


FOTOTYP III

ŚRODKOWOEUROPEJSKI
fototyp III
CERA:
- lekko śniada
WŁOSY:
- ciemny blond, brązowe
OCZY:
- szare, niebieskie, brązowe
OPALANIE:
- odporność na oparzenia słoneczne
- szybka opalenizna
UWAGI:
- kremy z filtrem


FOTOTYP IV

POŁUDNIOWOEUROPEJSKI
fototyp IV
CERA:
- śniada,- oliwkowa
WŁOSY:
- ciemnobrązowe, czarne
OCZY:
- brązowe
OPALANIE:
- bardzo szybkie
- duża odporność na oparzenia słoneczne
UWAGI:
- kremy z niższym filtrem


FOTOTYP V

AZJATYCKI

fototyp V
CERA:
- ciemna, żółta
WŁOSY:
- ciemne,  czarne
OCZY:
- czarne
OPALANIE:
- stałe zabarwienie skóry
UWAGI:
- rzadko ulega oparzeniom słonecznym
- umiar ze względu na szkodliwe działanie promieniowania


FOTOTYP VI

AFROAMERYKAŃSKI
fototyp VI
CERA:
- bardzo ciemna
WŁOSY:
- czarne
OCZY:
- czarne
OPALANIE:
- stałe zabarwienie skóry
UWAGI:
- nie ulega oparzeniom słonecznym
- j.w.