Tradycja święcenia bukietów z ziół w święto Matki Boskiej Zielnej

Bukiecik z kłosów zbóż, ziół, kwiatów, owoców przynoszony do kościoła w celu poświęcenia dnia 15 sierpnia. Jaką historię ma ten zwyczaj? I dlaczego święto Wniebowzięcia Matki Boskiej znamy jako święto Matki Boskiej Zielnej? W sierpniu każdy kwiat woła – zanieś mnie do kościoła Święto Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny obchodzone jest od 1950 r. kiedy to papież Pius XII ogłosił dogmat  wiary katolickiej, który mówi że Matka Jezusa Chrystusa, Maryja wraz z ciałem została wzięta do nieba. Jednak kult wniebowzięcia Maryi datuje się już na V wiek n.e. Święto to nazywane jest także świętem Matki Boskiej Zielnej. Najprawdopodobniej wzięło się to z legendy głoszącej, że po otwarciu grobu Maryi nie było w nim jej ciała, a jedynie kwiaty. Już od X wieku istnieje zwyczaj  święcenia ziół, owoców, zbóż i innych roślin, których o tej porze roku jest największa obfitość. Ludzie czuli sytość, wiedzieli, że dzięki plonom przetrwają kolejny rok, chcieli wyrazić swoją wdzięczność i radość. Do dzisiaj

Na wiosnę o witaminach

warzywa

Witaminy -   to substancje o różnym składzie chemicznym, w niewielkich ilościach niezbędne do prawidłowego funkcjonowania organizmu.


Hipowitaminoza – niedobór witamin przyjmowanych z pokarmem jak i w postaci farmakologicznej wpływające na prawidłowe funkcjonowanie organizmu człowieka

Awitaminoza – brak witaminy w organizmie

Hiperwitaminoza – nadmiar witaminy w organizmie

 

Witaminy dzielimy na rozpuszczalne w:

 

wodzie - nie są magazynowane w organizmie i brak ich w pożywieniu może dość szybko wywołać objawy awitaminozy
  • C
  • z grupy B
  • PP
  • kwas foliowy
tłuszczach - organizm może je gromadzić w formie zapasu w wątrobie i innych narządach wewnętrznych, dlatego objawy ich braku występują dopiero po dłuższym czasie ich niedoboru w pożywieniu.
  • A
  • E
  • K

A (retinol) 

 potrzebna do utrzymania w prawidłowym stanie skóry i tkanek, reguluje adaptację wzroku do światła (akomodacja wzroku), warunkuje prawidłowy wzrost, rozwój organizmu i pośrednio bierze udział w jego odporności,

źródła witaminy A:
  • żółtko jaj
  • tłuste ryby
  • mleko, masło
  • podroby (wątroba wieprzowa)
  • żółte i pomarańczowe warzywa (marchew)
  • warzywa zielone (natka pietruszki)
Niedobór powoduje:
  • suchość i rogowacenie skóry
  • zanik wydzielania gruczołów łzowych
  • suchość i rozmiękanie rogówki
  • ślepotę zmierzchową (kurza ślepota)
Nadmiar powoduje:
  • wypadanie włosów
  • zmiany na skórze
  • bóle kończyn
  • u dzieci - zaburzenia kostne (bolesne guzy)



D (kalcyferol) 

wpływa na transport wapnia z krwi do kośćca (reguluje gospodarkę wapniowo – fosforową)

źródła witaminy D:
  • helioterapia – działanie promieni słonecznych (wytwarzana jest witamina D3)
  • jaja (żółtko)
  • ryby (fosfor)
  • mleko i przetwory mleczne (masło, śmietana, jogurty)
Niedobór powoduje:
  • krzywicę u dzieci
  • rozmiękanie kości (zwłaszcza u kobiet)
  • zaburzenia w budowie zębów
Nadmiar powoduje:
  • rozrzedzenie kości
  • wapnienie tkanek miękkich
  • apatię

E (tokoferol)

reguluje procesy rozrodcze, hamuje gromadzenie w organizmie nasyconych kwasów tłuszczowych, wpływa na hamowanie procesów starzenia

źródła witaminy E:
  • w tłuszczach nasion roślin zbożowych (kiełki roślinne)
  • zielone warzywa
  • oleje roślinne (soja)

K 

bierze udział w procesie krzepnięcia krwi, jest syntetyzowana w obecności niektórych bakterii w przewodzie pokarmowym 

źródła witaminy K:
  • kiwi
  • natka pietruszki
  • brokuły
  • szparagi
  • grejpfruty
Niedobór powoduje:
  • bardzo rzadko spotykany, gdyż witaminę tę wytwarza flora bakteryjna przewodu pokarmowego
  • u noworodków - wskutek złego przenikania wit. K - krwiomocz, krwawe wymioty i stolce, krwawe wylewy do jam ciała
  • u dorosłych: skaza krwotoczna


Witaminy rozpuszczalne w wodzie:

C (kwas askorbinowy)

 związek o silnych właściwościach utleniających i redukcyjnych (uszczelnienie śródbłonka naczyń)

 źródła witaminy C:
  • cytryny
  • papryka
  • porzeczki
  • agrest
  • aronia
  • pigwa
  • natka pietruszki
  • kapusta i ogórki kiszone
  • ziemniaki
  • grejpfrutyjl
  • kiwi
  • pomarańcze i mandarynki
Witamina C wykorzystywana jest jako odtrutka – związane jest to z procesem utleniania  (zatrucie alkoholowe)

Niedobór witaminy C powoduje:

  • osłabienie odporności organizmu
  • szkorbut – rozpulchnienie, krwawienie dziąseł i wypadanie zębów
Witamina C zapobiega:
  • pękaniu drobnych naczyń krwionośnych  (włosowatych) tworzeniu pajączków
  • chorobom zakaźnym (bakteryjnym i wirusowym)

B1 (tiamina) 

bierze udział przede wszystkim w przemianie węglowodanów i umożliwia prawidłowe spalanie glukozy, wpływa na funkcjonowanie układu nerwowego (głównie ośrodkowego)

źródła występowania:
  • produkty roślinne – głównie ziarna zbóż
  • mleko
  • jaja
  • mięso zwierzęcym (wątroba wieprzowa i drobiowa)
  • drożdże

Niedobór witaminy B1 to:
  • choroba beri – beri - występuje głównie w krajach azjatyckich i związana jest z niedoborem lub całkowitym brakiem witaminy B1 – zapalenie wielonerwowe, które może doprowadzić do porażeń, a także zaniku mięśni szkieletowych
  • łuszczenie naskórka, nadmierną suchość skóry i łamliwość włosów
  • uporczywe bóle głowy i złe samopoczucie


B2 (ryboflawina) 

występowanie jak B1, niedobór jej oprócz zmian w układzie nerwowym powoduje zmiany skórne, ponieważ bierze ona dodatkowo udział w procesach utleniania tkankowego

niedobór powoduje:
  • wyprysk skórny podobny do zmian trądzikowych (umiejscawia się w okolicach brody i podbródka)
  • łuszczenie i suchość skóry
  • niedokrwistość organizmu i zaburzenia czucia
  • predyspozycje do występowania zmian w kącikach ust (zajady)
  • może prowadzić do zapalenia rogówki oka
  • może prowadzić do osłabienia mięśniowego
  • upośledzenie wzrostu u osób młodych – udział w syntezie tkankowej

B6 (pirydoksyna) 

bierze udział w przemianie białkowej

źródła występowania:

  • mięso (głównie podroby)
  • mleko
  • drożdże
  • zielone części roślin
Niedobór witaminy B6 powoduje:
  • zmiany skórne (stany zapalne)
  • zaburzenia nerwowo – mięśniowe dołączające się do choroby beri – beri

B12 (kobalamina) 

bierze udział w wytwarzaniu i dojrzewaniu krwinek czerwonych

  • źródła występowania:
  • drożdże
  • mięso
  • grzyby – niewielkie ilości
  • białko jaja kurzego

Niedobór jej to:
  • niedokrwistość krwinek czerwonych

PP (niacyna) 

bierze udział w procesach oddychania tkankowego, stosuje się przy odmrożeniach, wrzodziejącym zapaleniu jelit, zapaleniach jamy ustnej i schorzeniach skóry

źródła występowania:
  • drożdże
  • otręby pszenne
  • wątroba
niedobór jej powoduje 
  • rumień lombardzki, jego objawy to: zaczerwienienie spowodowane zapaleniem skóry nieosłoniętych części ciała (dłonie, twarz, okolice szyi, okolicy zausznej) 
  • biegunki spowodowane stanem zapalnym śluzówki przewodu pokarmowego 
  • zaburzenia OUN charakteryzujące się otępieniem lub spowolnionym myśleniem