Ściąga z anatomii - układ oddechowy

by - wtorek, grudnia 06, 2016

uklad-oddechowy

Zadaniem układu oddechowego jest dostarczenie organizmowi niezbędnego do życia tlenu oraz odprowadzenie z organizmu dwutlenku węgla (CO2).
Dodatkowe funkcje układu oddechowego to:
  • udział w utrzymaniu równowagi kwasowo – zasadowej
  • Homeostaza – utrzymanie stałości naszego środowiska PH (7, 35 – 7, 45)
  • mechanizmy obronne – rzęski
  • synteza surfaktantu – każdy pęcherzyk płucny jest nim otoczony (błoną białkowo – lipidową)
  • usuwanie szkodliwych substancji (alkohol, aceton – zaawansowana i nie leczona cukrzyca)
Układ oddechowy jest oddzielony od układu pokarmowego przeponą.



oddechowy-anatomia


Układ oddechowy
1. zatoka czołowa 2. zatoka klinowa 3. małżowina nosowa środkowa 4. małżowina nosowa dolna 5. podniebienie miękkie 6. gardło 7. tchawica 8. chrząstki tchawicy 9. płat górny 10. płat dolny 11. płuco lewe 12. oskrzele główne lewe 13. rozdwojenie tchawicy 14. oskrzele główne prawe 15. płat dolny 16. płat środkowy 17. płuco prawe 18. płat górny 19. więzadła obrączkowe 20. chrząstka pierścieniowata 21. więzadło pierścienno-tarczowe 22. chrząstka tarczowata 23. podniebienie twarde 24. jama nosowa 25. małżowina nosowa górna
źródło: BUCHMANN ATLAS ANATOMII

Drogi oddechowe dzielimy na:
 
górne
    • nos – zbudowany z kości i chrząstek, posiada przegrodę nosową
    • jama nosowa:
      • rozpoczyna się nozdrzami przednimi, ograniczającymi przedsionek nosa
      • tworzą je chrząstki nosa przyczepiające się do otworu gruszkowatego
      • kończy się nozdrzami tylnymi
      • jest wysłana błoną śluzową  (bogata i unerwiona czuciowo) - kichanie
      • jest bogato unaczyniona (aspiryna rozrzedza krew)
      • jest nabłonkiem urzęsionym – posiada rzęski
      • jest unerwiona węchowo na ścianie górnej
      • pełni rolę oddechową – pobieramy powietrze i pełni rolę ogrzewania
      • pełni rolę czuciowo – węchowa (odbiór zapachów)
      • pośrodku położona jest przegroda nosowa
      • część przednia chrzęstna, część tylna – kostna
      • posiada małżowiny nosowe (górną, środkową i dolną)
      • pomiędzy nimi powstają przewody nosowe
      • do przewodu nosowego dolnego uchodzi przewód nosowo – łzowy
      • do przewodu środkowego uchodzi większość zatok przynosowych
    • Wyróżniamy zatoki przynosowe:
      • czołowe
      • szczękowe
      • klinowe
Gardło (część wspólna) – krzyżują się w nim dwie drogi:
  • oddechowa (intubacja)
  • pokarmowa
Gardło dzieli się na część:
  • nosową
  • ustną
  • krtaniową
dolne
    • krtań:
    • leży  od 3 do 6 kręgu szyjnego pomiędzy podstawą języka a tchawicą
    • szkielet zbudowany z chrząstek połączonych błonami, więzadłami i mięśniami
    • pokarm i powietrze wykorzystują tę samą drogę
    • pierwotną funkcją krtani jest ochrona dróg oddechowych przed wniknięciem do nich pokarmów płynnych jak i stałych
    • pomagają w tym 3 mięśnie zwieracze oraz unoszenie krtani
    • szkielet krtani zbudowany jest z chrząstek:
      • tarczowata – łatwo dostrzec u mężczyzn tzw. jabłko Adama
      • pierścieniowata –
      • nagłośniowa
      • nalewkowata
      • inne drobne chrząstki
    • Pomiędzy tarczowatą i pierścieniowatą znajduje się więzadło pierścienno –tarczowe i błona pierścienno – tarczowa
      • Pełni rolę głosową (struny głosowe); posiada przedsionek i rolę oddechową
  • tchawica
    • długość ok. 12 - 14 cm
    • ma postać sprężystego przewodu
    • składa się z 15 – 20 chrząstek o kształcie podkowiastym
    • dzieli się na część szyjną i piersiową
    • w odcinku piersiowym u dzieci przed tchawicą leży grasica
    • chrząstki zbudowane są z tkanki chrzęstnej szklistej
    • łączy je tkanka łączna (z tyłu błona, z przodu chrząstki)
    • wyścielona od wewnątrz nabłonkiem wielorzędowym
    • Za tchawicą leży przełyk
  • oskrzela
    • tchawica dzieli się na dwa oskrzela główne:
    • prawe – krótkie i szerokie (ok. 3 cm) jest jakby przedłużeniem tchawicy. Gdy do tchawicy wpadnie ciało obce – wpada do prawego oskrzela
    • lewe – dłuższe i węższe (ok. 5 cm) – biegnie bardziej poziomo
    • Oskrzela główne dzielą się na oskrzela płatowe:
    • prawe na trzy
    • lewe na dwa
    • następnie przechodzą w oskrzela segmentowe (po 10 segmentów w każdym płucu)
    • potem przechodzą w drobne oskrzeliki
  • oskrzeliki
    •  oskrzeliki dzielą się na oskrzeliki końcowe (oddechowe):
      • pierwszego
      • drugiego
      • trzeciego rzędu
    • oskrzelik oddechowy tworzy przewodziki pęcherzykowe (pęcherzyki płucne)
  • płuca
pluca
 
  • mają kształt stożka:
    • szczyt,
    • podstawa,
    • powierzchnia żebrowa,
    • powierzchnia przeponowa,
    • powierzchnia śródpiersiowa
  • boczna powierzchnia przylega do żeber
  • lewe jest mniejsze, ma 2 płaty:
    • górny
    • dolny
  • płuco prawe ma 3 płaty:
    • górny
    • środkowy
    • dolny
  • płaty dzielą się na segmenty
  • każde płuco ma 10 segmentów
  • jedno odgałęzienie segmentowe tworzy zraziki (płuca mają budowę zrazikową)
  • ostatnie rozgałęzienie oskrzeli - to oskrzeliki, tzw. oskrzeliki płucne, otoczone pęcherzykami płucnymi
  • każdy pęcherzyk otoczony jest błoną białkowo–lipidową, tzw. surfaktantem
  • Płuca pokryte są błoną surowiczą tzw. opłucną:
    • opłucna płucna
    •  opłucna ścienna:
      • opłucna żebrowa
      • śródpiersiowa
      • przeponowa
      • osklepek opłucnej
  • między opłucnymi znajduje się szczelina tzw. jama opłucnowa
  • w płucach panuje ciśnienie ujemne
  • gdy do płuc dostaje się powietrze – dochodzi do odmy
  • płuca spełniają rolę oddechową
  • ośrodek oddechowy znajduje się w rdzeniu przedłużonym
  • objętość płuc:
    • oddechowa (ilość powietrza wchodzącego i wychodzącego) ok. 500 ml
    • wdechowa gdy pogłębimy oddech (powietrze uzupełniające, dopełniające) – ok. 2000 ml
    • powietrze zapasowe (przy wydechu)
    • powietrze zalegające (zostaje w płucach – żeby płuca się nie skleiły)
  • pojemność życiowa: oddechowa, wdechowa i powietrze zapasowe – to, co potrzebne do życia: wdech i wydech
  • całkowita pojemność płuc: pojemność życiowa plus pojemność zalegająca

ZOBACZ TAKŻE:

0 komentarze