Żywienie ludzi starszych

by - poniedziałek, sierpnia 01, 2016

zywienie-ludzi-starszych

Czy starsi ludzie powinni odżywiać się inaczej, niż młodsi? W pewnym sensie tak, a jest to związane ze zmianami zachodzącymi w organizmie. Niektóre składniki są bardziej potrzebne, na inne popyt spada. Wskazana jest więc dieta, która zaspokoi wszystkie potrzeby żywieniowe.

Do zmian tych zaliczamy:
  • zaburzenia  układzie pokarmowym utrudniające wchłanianie substancji odżywczych:
    • zmniejszenie wydzielania soku żołądkowego,
    • zmniejszenie wydzielania soków trawiennych,
  • problemy z perystaltyką jelit,
  • choroby jamy ustnej i zębów,
  • brak zębów, a przez to niemożność rozdrobnienia pokarmów i problemy z trawieniem,
  • zwiększenie utraty niektórych składników mineralnych (wapnia, fosforu, żelaza),
  • spowolnienie przemiany materii.
Uwzględnić należy też zwiększoną ilość przyjmowanych leków, które mogą wpływać na apetyt oraz wchodzić w interakcję ze składnikami pokarmowymi.

Nieobojętna jest również sytuacja materialna seniorów - niska emerytura nie zawsze pozwala na zakup pełnowartościowego pożywienia, a wybór między wykupieniem drogich leków a zjedzeniem obiadu nie jest prosty.

Ludzie starsi nieraz borykają się z problemem otyłości, lecz często spotykanym problemem jest niedożywienie. Początkowo trudno je rozpoznać, ale istnieją sygnały, które mogą wskazywać na ten problem:
  • współistniejące choroby odbierające apetyt,
  • depresja - wtedy także nie ma się ochoty na jedzenie,
  • mało urozmaicone menu spowodowane gorszym odczuwaniem smaku,
  • niesamodzielność i potrzeba pomocy w zakupach lub przygotowaniu posiłku,
  • nadużywanie alkoholu,
  • samotność - człowiek samotny je co ma pod ręką, szybko, żeby tylko coś w siebie "wrzucić",
  • choroby jamy ustnej, źle dobrana proteza zębowa.
Bywa i tak, że starszy człowiek ma opiekę, zrobione zakupy, przygotowany posiłek, towarzystwo, a jednak występują objawy niedożywienia, co jest skutkiem niewłaściwie skomponowanej diety, nie uwzględniającej potrzeb tego konkretnego człowieka.

 

Jak powinna wyglądać dieta starszych osób?


  • Tak, aby pokrywała wszelkie potrzeby organizmu.
  • Posiłki powinny mieć mniejszą wartość energetyczną - zmniejsza się bowiem zapotrzebowanie na kaloryczność (w zależności od płci, wieku, zużywania energii).
  • Powinna być lekkostrawna.
  • Urozmaicona -  aby dostarczyć organizmowi wszystkie składniki odżywcze.
  • Posiłki powinny być objętościowo mniejsze, ale podawane częściej (4 - 5 razy dziennie z ok. 4 godzinnymi przerwami).
  • Technologie przygotowanie posiłków powinny być łatwostrawne (gotowanie, duszenie, pieczenie) 
  • Ograniczamy spożycie cukru i soli. 

Co jest ważne? 

 

Woda

 

U osób starszych występuje większe ryzyko odwodnienia, gdyż rzadziej odczuwają pragnienie, ich nerki nie pracują już tak sprawnie, a także przyjmują leki, które mogą działać odwadniająco. Powinny więc pić nawet wtedy, gdy nie czują pragnienia: przede wszystkim wodę, soki owocowe i warzywne, herbaty owocowe. Unikać należy alkoholu, kawy, mocnej herbaty, napojów gazowanych.

 

Węglowodany

 

to główne źródło energii w diecie seniora, ale powinny być to węglowodany złożone: produkty zbożowe i warzywa.



 

Tłuszcz

 

nadmierne spożywanie tłuszczów przy małej aktywności ruchowej może prowadzić do otyłości. Należy ograniczać tłuszcze nasycone (pochodzenia zwierzęcego), ważne natomiast są  kwasy tłuszczowe z rodziny omega-3 i omega - 6, a więc pochodzenia roślinnego oraz tłuste ryby morskie (przynajmniej raz w tygodniu).

 

Białko

 

U seniorów białko gorzej się wchłania w przewodzie pokarmowym, występują też choroby, które ograniczają spożycie białka (np. niewydolność nerek). Białko jednak jest potrzebne i nie można go całkowicie wyeliminować z diety. Najlepsze jest białko pochodzące z chudego mięsa, wędlin, ryb, białka jajek oraz odtłuszczonych wyrobów mlecznych. Ponieważ jednak z wiekiem zmniejsza się ilość laktazy, lepsze od mleka będą:  kefir, maślanka, jogurt.

 

Witaminy

 

  • A, E i C to antyoksydanty chroniące przede powstawaniem wolnych rodników, a ich niedobory prowadzą do wielu chorób - także degeneracyjnych mózgu.
  • D - z wiekiem maleje zdolność wytwarzania jej pod wpływem słońca, poza tym starsi ludzie rzadziej korzystają z kąpieli słonecznych
  • B - (zwłaszcza B2, B6, B12) - bez niej szybciej pogarsza się pamięć, występuje depresja i ogólne zaburzenia procesów poznawczych
  • kwas foliowy - jego niedobór może przyczyniać się do powstawania niedokrwistości oraz gorszej regeneracji organizmu

 

Składniki mineralne

 

  • wapń - gdy jest dostarczany w zbyt małych ilościach, wapń uwalnia się z kości, a to jest jedną z przyczyn osteoporozy
  • żelazo - zbyt małe spożycie mięsa oraz niektóre zażywane leki powodują niedobory żelaza, co prowadzi do niedokrwistości
  • magnez i potas - ich niedobór powoduje zaburzenia pracy serca, skurcze, zaburzenia snu, szybsze męczenie się.


Posiłki podawane seniorowi powinny być nie tylko pełnowartościowe, ale też estetycznie przygotowane i podane. Nie należy podopiecznego poganiać, niech je w swoim tempie. Miłe otoczenie, towarzystwo - również są zachęta do spożycia posiłku.

Właściwe odżywianie się, aktywność fizyczna - spowalniają proces starzenia, wpływają pozytywnie na stan zarówno ciała, jak i psychiki. Warto o to zadbać jak najwcześniej. Nie będziemy przez to wiecznie młodzi, ale możemy  przyczynić się do tego, że zachowamy zdrowie i pogodę ducha na bardzo długo!


ZOBACZ TAKŻE:

0 komentarze