Ściąga z anatomii - mięśnie /1/

by - piątek, kwietnia 01, 2016



CECHY CHARAKTERYSTYCZNE TKANKI MIĘŚNIOWEJ:


  • komórki posiadają fibrylle aktynowe (cienkie) i fibrylle miozynowe (grube) tworzące układ tzw. sarkomer generujący ruch
  • ważne są więc białka takie jak aktyna i miozyna – to one powodują skurcz mięśnia
  • skurcz polega na przesuwaniu się filamentów aktynowych względem miozynowych, kosztem energii pochodzącej z hydrolizy ATP
  • jony wapnia regulują oddziaływanie pomiędzy filamentami
  • skurcz przenoszony jest na zewnątrz przez tkankę łączną
  • komórki tworzą większe zespoły zwane mięśniami


RODZAJE MIĘŚNI:


  • poprzecznie prążkowane (szkieletowe)
    • zbudowane z włókien mięśniowych
    • mają długość do kilkudziesięciu cm
    • miofibryle ułożone są symetrycznie, w postaci prążków
    • skurcz jest szybki, zależny od naszej woli

  • sercowy (poprzecznie prążkowany serca)
    • buduje ściany serca
    • jest typowym mięśniem poprzecznie prążkowanym
    • nie podlega naszej woli
    • posiada własny automatyzm (sterowany przez układ bodźcowo – przewodzący)
    • serce posiada własne łącza – węzły:
    • węzeł zatokowo – przedsionkowy
    • węzeł przedsionkowo – komorowy
    • pęczek Hisa
    • dwie odnogi pęczka Hisa
    • włókna Purkiniego
Praca serca w skrócie:
    • krew napływa do przedsionków, które na skutek bodźca kurczą się;
    • otwierają się zastawki – krew napływa do komór;
    • później napływa do dużych tętnic – rozkurcz

  • gładkie - występują w ścianach naczyń i w narządach wewnętrznych (żołądek, jelita, macica, pęcherz i in.)
  • Budowa:
    • komórki mięśniowe czyli miocyty
    • podzielone na bardzo małe włókna tzw. miofibryle
    • ułożone w krzyżującą się szachownicę (brak prążkowania)
    • skurcz jest powolny, długotrwały, niezależny od naszej woli

Budowa tkanki mięśniowej poprzecznie prążkowanej:

 

  • włókno mięśniowe poprzecznie prążkowane jest długą komórką
  • posiada liczne jądra komórkowe
  • otoczone jest błoną -  sarkolema, która pokryta jest cienką warstwą tkanki łącznej tzw. śródmięsna
  • wnętrze włókna mięśniowego wypełnia sarkoplazma
  • wypełnione jest włóknami kurczliwymi – miofibrylle
  • miofibrylle składają się z jeszcze cieńszych niteczek – miofilamenty, które zbudowane są z dwóch białek:
    • aktyna
    • miozyna
  • aktyna i miozyna to białka ułożone poprzecznie w stosunku do siebie. (aktyna wchodzi w związki miozyny i powstaje skurcz)
  • skurcz występuje pod wpływem bodźca, wyzwalają się jony wapnia
  • obie te substancje białkowe ułożone są na przemian: łańcuchy aktyny wsunięte są między łańcuchy miozyny
  • daje to w obrazie tzw. prążki jaśniejsze i ciemniejsze
  • w zależności od ilości miofibrylli włókna mięśniowe są ubogie lub bogate w sarkoplazmę
 włókna czerwone - bogate w sarkoplazmę
  • zwierają więcej mioglobiny i wolniej podlegają zmęczeniu
  • mioglobina jest związkiem podobnym z budowy i funkcji do hemoglobiny krwi, posiadającą dużą zdolność przyłączania tlenu, który stanowi rezerwę tlenową dla mięśni
  • włókna czerwone występują zwłaszcza w:
    • mięśniach gałki ocznej,
    • oddechowych,
    • żwaczach

włókna białe uboższe w sarkoplazmę
  • mają zdolność szybszego skurczu, ale szybciej ulegają zmęczeniu


Mięsień dzieli się na:
  • pęczki mięśniowe, które dzielą się na :
    • włókna mięśniowe
    • miofibrylle
    • miofilamenty (aktyna i miozyna)
  • Wzajemny układ  aktyny i miozyny daje poprzeczne prążkowanie

Pęczki posiadają:
  • łącznotkankową osłonkę – omięsna wewnętrzna
  • grupy pęczków otacza omięsna zewnętrzna

  • mięsień jako całość pokryty jest włóknistą błoną namięsną,
  • ta z kolei otoczona jest powięzią
  • namięsna -  przy skurczu porusza się wraz z mięśniem,
  • natomiast powięź pozostaje nieruchoma

Z tak ukształtowanej tkanki mięśniowej zbudowana jest czynna część mięśnia – brzusiec, który na końcach przechodzi w:
  • ścięgna, zbudowane z tkanki łącznej włóknistej lub
  • rozcięgna w mięśniach płaskich
Brzusiec stanowi część kurczliwą mięśnia, natomiast ścięgna przenoszą siłę mięśnia na kości, do których się przyczepiają.

W mięśniach wrzecionowato wydłużonych (najczęściej w kończynach) występują dwa ścięgna:
  • początkowe (głowa mięśnia) przytwierdzenie ścięgna początkowego do kości  to przyczep początkowy
  • końcowe (ogon) – przytwierdzenie ścięgna początkowego do kości  to  przyczep końcowy
Mięsień może mieć jedną lub więcej głów:
  • mięsień dwugłowy
  • mięsień trójgłowy
  • mięsień czworogłowy

Mięśnie mogą mieć również w swej środkowej części ścięgno pośrednie, które dzieli mięsień na dwa brzuśce – jest to mięsień dwubrzuścowy.


mięśnie

źródło: Zborowski A. Atlas anatomii człowieka 
A. m. dwubrzuścowy B. m. pierzasty C. m. wielobrzuścowy
D. m. wrzecionowaty (jednogłowy) E. m.półpierzasty




budowa mięśni
źródło: Zborowski A. Atlas anatomii człowieka
F. m. płaski G. m. dwugłowy
H. pochewka mięśnia: zbudowana z tkanki łącznej otaczającej ścięgno mięśnia (1). Możemy wyróżnić część zewnętrzną - włóknistą (4) i część wewnętrzną - maziową (8). Część maziowa jest błoną dwuwarstwową. Błona wewnętrzna części maziowej (2) jest ściśle połączona ze ścięgnem, a błona zewnętrzna (3) z częścią włóknistą (4). W przestrzeni między nimi znajduje się maź (5). Między blaszkami torebki maziowej biegnie połączenie tworzące krezkę (7), przez którą dochodzą naczynia krwionośne i nerwy (6).



Rodzaje mięśni:
  • wrzecionowate
  • dwugłowy
  • pierzaste
  • półpierzaste
  • wielopierzaste
  • płaskie ze smugami ścięgnistymi
  • dwubrzuścowe
  • okrężne
  • zębate
  • krótkie
  • długie
  • zewnętrzne
  • pośrednie
  • wewnętrzne
  • i in.


Narządy pomocnicze mięśni:


  • powięzie
    • silna błona, która okrywa grupę mięśni lub pojedynczy mięsień
  • pochewki ścięgien
    • zbudowane w postaci cewek,
    • pokryte błoną włóknistą,
    • wzmocnioną więzadłami
  • kaletki maziowe
    • stanowią zewnętrzne wypuklenia torebki stawowej
    • występują wszędzie tam gdzie mięśnie narażone są na tarcie
    • mają zadanie ułatwić ślizganie mięśnia lub jego ścięgna
  • bloczki mięśni
    • służą do zmiany kierunku przebiegu ścięgna
    • mogą stanowić punkt podparcia dźwigni
    • mogą być kostne, chrzęstne lub więzadłowe
  • trzeszczki
    • stanowią odmianę bloczków
    • ruchome kostki włączone w ścięgna niedaleko ich przyczepu
  • troczki
    • krótkie wiązki ścięgien blisko kości (zbiera wszystkie ścięgna)

ZOBACZ TAKŻE:

0 komentarze