Zaburzenia słuchu

by - niedziela, stycznia 03, 2016

zaburzenia-słuchu

Opiekunowie medyczni uczą się w szkołach podstaw języka migowego, aby umieć porozumieć się z osobami z zaburzeniami słuchu. Zamieszczam więc parę informacji na ten temat:

Zaburzenia słuchu możemy podzielić ze względu na:

  • miejsce powstawania zaburzenia
  • stopień uszkodzenia słuchu
  • przyczyny zaburzenia
  • czasu wystąpienia wady zaburzenia

 

MIEJSCE POWSTANIA ZABURZENIA


  1. Głuchota. przewodzeniowa - uszkodzenie słuchu dotyczące przewodu słuchowego zewnętrznego, ucha środkowego i płynów ucha wewnętrznego. Przyczynami mogą być choroby zapalne ucha lub zesztywnienie połączeń między kosteczkami słuchowymi w uchu środkowym. W badaniu audiometrycznym stwierdza się obniżenie krzywej progowej słuchu dla niższych częstotliwości. Człowiek słyszy słabiej, mniej (zaburzenie ilościowe)
  2. Głuchota odbiorcza (percepcyjna) ma miejsce pod wpływem uszkodzenia narządu Cortiego i nerwu słuchowego Towarzyszyć jej mogą także zaburzenia równowagi. Gorzej słyszane są wyższe częstotliwości. Człowiek ma problemy z odróżnianiem dźwięków (zaburzenie jakościowe)

Istnieją też zaburzenie mieszane – oba powyższe: ilościowe i jakościowe oraz zaburzenie centralne przy uszkodzonym nerwie słuchowym. Człowiek słyszy i różnicuje dźwięki ale nie potrafi nadać im znaczenia.

STOPIEŃ USZKODZENIA SŁUCHU:

Wg tego kryterium Międzynarodowe Biuro Audiofonologii BIAP dzieli słuch w następujący sposób:

  • słuch normalny – dolny próg słyszalności do 20 dB;
  • niedosłuch lekki – dolny próg słyszalności od 21 do 40 dB;
  • niedosłuch umiarkowany – dolny próg słyszalności od 41 do 70 dB;
  • niedosłuch znaczny – dolny próg słyszalności od 71 do 90 dB;
  • niedosłuch głęboki – dolny próg słyszalności od 91 do 110 dB;
  • resztki słuchu – dolny próg słyszalności powyżej 110 dB.

dB – decybel – miara dźwięku

PRZYCZYNY GŁUCHOTY:

  1. Dziedziczna – przekazywaną w genach. Może być:
  • Recesywna – dzieci niesłyszących rodziców (bądź jednego z rodziców) są nosicielami utajonej cechy głuchoty, mimo że same słyszą.
  • Dominująca – jedno z niesłyszących rodziców przekazuje cechę głuchoty bezpośrednio dziecku.
  1. Wrodzona (powstała w życiu płodowym). Przyczyny:
  • choroby matki w czasie ciąży (np. różyczka, grypa, świnka, ospa wietrzna, choroby weneryczne)
  • leki  (np. przeciwbólowe, psychotropowe, antybiotyki)
  • promienie rentgena
  • zaburzenia hormonalne
  • złe odżywianie matki, awitaminoza
  • urazy mechaniczne
  • szkodliwe warunki, w jakich przebywa kobieta w ciąży (hałas powyżej 100 dB)
  1. Głuchota nabyta, uwarunkowana czynnikami endo- i egzogennymi
  • okołoporodowa (np. niedotlenienie, wcześniactwo, powikłania bakteryjne, zbyt długi pobyt w inkubatorze, urazy mechaniczne, akustyczne i chemiczne)
  • nabyta w okresie wczesnego dzieciństwa – mogą ją wywołać:
    • choroby
      • zakaźne (zapalenie opon mózgowych, świnka)
      • zapalne, nieżyty ucha środkowego
      • przewlekle (cukrzyca, schorzenia nerek),
    • przyjmowane antybiotyki
    • urazy
  • w okresie późniejszym
    • otoskleroza,
    • głuchota starcza,
    • zaburzenia ukrwienia ucha wewnętrznego.

CZAS WYSTĄPIENIA ZABURZENIA:

  • Zaburzenie prelingwalne – do uszkodzenia dochodzi w czasie ciąży lub w pierwszym roku życia, zanim wykształciły się elementarne funkcje słuchowe
  • perilingwalne – między 2 a 7 rokiem życia, w czasie rozwoju mowy.
  • postlingwalne – po zakończeniu kształtowania się mowy i opanowaniu języka.
Zaburzenia słuchu w dużym stopniu (lub całkowicie) uniemożliwiają odbieranie dźwięków, mowy. Słuch i mowa są ze sobą ściśle związane. Słuch określany jest jako najważniejszy zmysł społeczny, gdyż (wg Hoffmana) jego uszkodzenie bądź utrata zaburza interakcję społeczną między ludźmi.

Dzieci z lekkim ubytkiem słuchu – prawidłowo rozumieją mowę, charakterystyczne jest męczenie się w trakcie wytężonego słuchania

Dzieci z umiarkowanym ubytkiem słuchu - rozwój mowy jest opóźniony, niezbędny jest aparat słuchowy. 

Dzieci ze znacznym ubytkiem słuchu – głos jest zmieniony, a utrata słuchu w okresie przyswajania mowy może spowodować regres.

Dzieci z głębokim ubytkiem słuchu – występują zaburzenia głosu prozodii (całość brzmieniowych właściwości mowy: akcent, intonacja i iloczas, kształtujące głoskowy, sylabiczny i wyrazowy ciąg wypowiedzi) i artykulacji.

Charakterystyczne cechy mowy u osób z zaburzeniami słuchu to:
  • Mowa rozwija się z opóźnieniem
  • Ograniczenie rozumienia wypowiedzi słownych
  • Trudności w tworzeniu wypowiedzi słownych
  • Zaburzenia artykulacyjne (np. nieprawidłowa wymowa sz, rz, z, ś)
  • Zaburzenia w oddychaniu -  brak synchronizacji oddechu z mową
  • Zaburzenia fonacji - nieumiejętność kierowania głosem, głos ochrypły, głos nosowy, zbyt wysoki.
  • Obniżona sprawność aparatu artykulacyjnego (jama gardłowa, ustna, nosowa) – może być na skutek ograniczonego lub niewłaściwego jego używania.
  • Zaburzenia prozodii – zależą od czasu wykrycia wady i zaaparatowania:
    • brak zróżnicowanej intonacji – monotonność wypowiedzi,   
    • nieprawidłowy akcent logiczny,
    • niewłaściwy akcent wyrazowy,
    • iloczas – wydłużony, tempo spowolnione na skutek koncentracji na poszczególnych elementach wypowiedzi.


Jedną z przyczyn zaburzeń słuchu jest hałas. Stał się obecnie plagą naszych czasów. Atakuje współczesnego człowieka w dzień i w nocy – już nie tylko w zakładach przemysłowych, ale na ulicy, w domu. Skutki hałasu kumulują się – wpływają nie tylko bezpośrednio na słuch, ale i na system nerwowy, powodując np. zaburzenia snu czy zmniejszoną koncentrację.
Hałas oprócz utraty słuchu powoduje:
  • pogorszenie samopoczucia
  • może wywoływać stany lękowe
  • wzmaga agresję i pobudliwość
  • podnosi ciśnienie krwi
  • zaburza rytm serca i rytm oddechu

Na hałas narażeni jesteśmy zarówno w miejscu pracy, jak i podczas spędzania wolnego czasu – na koncertach, dyskotekach, w centrach handlowych, słuchając muzyki przez słuchawki czy robiąc remont w domu.
Uszkodzenie słuchu spowodowane hałasem ma charakter odbiorczy, jest więc nieodwracalny. Dlatego niedosłuch traktowany jest już jako choroba społeczna. W dużej mierze przyczyniło się do tego rozpowszechnienie przenośnych odtwarzaczy (walkmany, mp3) – gdzie dźwięki, często bardzo głośne i agresywne, wpuszczane są bezpośrednio do ucha przez słuchawki.
Normy poziomu hałasu w Polsce reguluje Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 1 października 2012 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz. U. z dn. 08.10.2012 r., poz.1109) - obowiązuje od 23 października 2012 r. Należy wspomnieć, że zagrożenie hałasem od 2012 r wzrosło aż czterokrotnie, poprzez podniesienie przez Ministerstwo Środowiska poziomu dopuszczalnego hałasu komunikacyjnego przeciętnie o 6 dB.


Najdokładniejszą metodą pomiaru hałasu jest metoda określania mocy akustycznej maszyn w komorach oraz pomieszczeniach pogłosowych i bezechowych. Na podstawie tych pomiarów ustalono normy hałasu w miejscu pracy:
  • 80 dB – dopuszczalny hałas w miejscu pracy
  • przekraczający 80 dB  - praca możliwa bez uszczerbku dla zdrowia w przypadku stosowania przerw w pracy lub ograniczania czasu pracy
  • Praca w ciągłym hałasie w granicach 95-100 dB nie może trwać dziennie dłużej niż 40-100 minut
  • praca w hałasie do 110 dB - nie dłużej niż 10 minut dziennie.
Metody ochrony przed hałasem w zakładach pracy to:
  • wyciszenie źródła hałasu – poprzez np. odpowiednie ustawienie maszyn. pracownicy narażeni na  hałas wyposażeni są w odpowiednie środki ochrony (ochronniki uszu – tzw. „słuchawki”) oraz powinni mieć ograniczony czas przebywania w hałasie
  • stosowanie ekranów dźwiękochłonnych
  • strefy wymagające ochronników uszu muszą być oznakowane i odgrodzone

Również w domu możemy bronić się przed hałasem – którego źródłem są nie tylko sąsiedzi, ale instalacje wodno-kanalizacyjne i wentylacyjne, windy itp. Aby wyciszyć odgłosy kroków  - można stosować dywany i wykładziny. Wyciszaniu mieszkania służą również tapety, kasetony, podwieszane sufity, obrazy na ścianach, zasłony w oknach czy miękkie kanapy i krzesła.
Także wymiana sprzętu AGD i RTV na nowszy powoduje zmniejszenie hałasu – starsze urządzenia pracują bowiem głośniej.
Warto wyłączyć grający cały dzień telewizor, którego i tak nikt nie ogląda, a włączamy go często od razu po przebudzeniu czy powrocie z pracy – wyłącznie z przyzwyczajenia.

Jednym z miejsc, gdzie poziom hałasu występuje ponad normę – jest szkoła.

Wg badań CIOP-PIB w Warszawie (Centralny Instytut Ochrony Pracy – Państwowy Instytut Badawczy) sale lekcyjne nie są przystosowane akustycznie (sprzyja to powstawaniu zjawiska pogłosu).
Hałas w szkole powoduje tzw. czasowe przesunięcie progu słyszenia, co objawia się problemami z koncentracją na początku lekcji. Konsekwencją jest także stres, nieporozumienia między uczniami a nauczycielem, ma wpływ na przyswajanie wiedzy.

Starajmy się więc w ramach naszych możliwości walczyć z hałasem wokół nas. W przeciwnym razie zabraknie miejsca, gdzie człowiek będzie mógł w ciszy relaksować się, obcować z przyrodą czy sztuką, nabierać sił przed powrotem do hałaśliwej rzeczywistości.

Dla przypomnienia: Polski alfabet palcowy

ZOBACZ TAKŻE:

0 komentarze