Profilaktyka przeciwodleżynowa

by - czwartek, listopada 20, 2014


profilaktyka-przeciwodlezynowa



Odleżyny są konsekwencją długotrwałego, nie zmieniającego się ucisku na tkankę. Dochodzi wówczas do zaburzenia ukrwienia, a tym samym niedotlenienia i niedożywienia tkanek. Powstaje martwica czyli miejscowe obumarcie tkanek  lub narządów. W miarę oddzielania się tkanek martwiczych powstają trudno gojące się owrzodzenia (rany), ulegające zakażeniu.

 

Odleżyny prowadzą do poważnych powikłań, takich jak:

  • zakażenie
  • posocznica
  • zapalenie szpiku i kości 
  • przetoki 
  • rak

Przyczyny powstawania odleżyn


Czynniki wewnętrzne:

  • stan ogólny i odżywienie (wyniszczenie, otyłość), typ budowy ciała 
  • ograniczenie ruchomości lub unieruchomienie 
  •  nietrzymanie moczu lub stolca 
  •  zaburzenie lub brak czucia bólu itp.
  • dodatkowe choroby,  np. cukrzyca, miażdżyca 
  •  stosowanie leków: 
    •  sterydoterapia 
    •  chemioterapia 
    •  leki uspokajające i przeciwbólowe 
  •  duszność 
  •  zmiany pH skóry 
  •  zakażenia wewnętrzne 
  •  zakażenie bakteryjne skóry

Czynniki zewnętrzne:

  • długotrwały nie zmieniający się ucisk na tkankę np. długotrwałe leżenie na plecach 
  •  tarcie - przesuwanie ciała po podłożu np. chory stara się przesunąć pośladki nie unosząc ich 
  •  przesuwanie części lub całego ciała chorego względem podłoża w sposób powodujący fałdowanie skóry 
  •  uszkodzenie tkanek wywołane urazem, stłuczeniem 
  •  w czasie zabiegów pielęgnacyjnych

Czas, w którym powstają odleżyny może wahać się od dwóch do kilku godzin.

Lokalizacja


Na ciele są miejsca bardziej i mniej narażone na odleżyny. Najczęściej są to miejsca,  gdzie odległość między skóra, a znajdującym się pod nią kośćmi jest mniejsza.


Gdy człowiek leży na plecach odleżyny powstają najczęściej:

  • wzdłuż kręgosłupa - szczególnie narażona jest kość krzyżowa
  • na pośladkach
  • na potylicy
  • na łokciach
  • na piętach
  • na łopatkach


Gdy człowiek leży na boku, najczęstsze miejsca powstawania odleżyn to:

  • okolica stawu biodrowego
  • okolice kostek
  •  małżowina uszna i miejsca za uszami
  • kolana (strona wewnętrzna)
  • ud
  • ramię

Jednak w przypadku błędów w pielęgnacji odleżyny mogą powstać w każdym miejscu ciała.

skala wg  Torrence´a:


Jest to najczęściej stosowany podział stopnia zaawansowania odleżyn.


Pierwszy stopień:

Blednące zaczerwienienie, rumień (skóra nie jest uszkodzona), lekki ucisk palca powoduje zblednięcie tego zaczerwienienia, co wskazuje, że mikrokrążenie nie jest jeszcze zatrzymane i uszkodzone

Drugi stopień:

Nieblednące, powiększające się zaczerwienienie, powierzchowna nadżerka, tkanka twarda w dotyku (po zakończeniu ucisku rumień nie ustępuje, może pojawić się powierzchowny obrzęk, otarcie, przerwanie ciągłości naskórka  i pęcherze) – zwykle towarzyszy temu ból

Trzeci stopień:

Głębokie uszkodzenie pełnej grubości skóry do granicy z tkanką podskórną. Widoczne głębokie ubytki tkanki, rana otoczona jest rumieniem i obrzękiem, brzegi rany są dobrze odgraniczone, dno rany może być wypełnione żółtymi masami rozpadających się tkanek lub czerwoną ziarniną  – uszkodzone tkanki znajdują się poniżej zakończeń nerwowych, stąd zwykle nie są bolesne

Czwarty stopień:

Uszkodzenie rozpościera się w stronę tłuszczowej tkanki podskórnej, dochodzi do kości, występuje martwica z odczynem zapalnym kości i odczynowym zapaleniem stawów, widoczna obumarła tkanka. Brzeg odleżyny jest raczej dobrze odgraniczony lecz martwica obejmuje także otaczające ją warstwy skóry  – dno może być pokryte czarną martwicą

Piąty stopień:

Zaawansowana martwica – rozpościera się w stronę powięzi i mięśni (stan ogólnego zakażenia organizmu) – w ranie są rozpadające się masy tkanek  i czarna martwica


Najważniejsza w profilaktyce odleżyn jest zmiana pozycji. Oprócz tego ważne jest:
  • zachowanie higieny i czystości ciała,
  • używanie odpowiednich kosmetyków,
  • właściwe odżywianie,
  • prawidłowe pościelenie łóżka - nie może być fałd, załamań, a już na pewno okruchów!
  • przewiewna odzież,
  • właściwa temperatura otoczenia
Jak widać - w tej kwestii bardzo dużo zależy od opiekuna medycznego! 

ZOBACZ TAKŻE:

2 komentarze